آفت دهان به انگلیسی (Canker Sores)، زخم های کوچک همراه با درد هستند که در قسمت های نرم مانند قسمت داخلی لب ها، گونه ها و زبان ایجاد می شود. این بیماری یکی از شایع ترین بیماری های دهان و دندان است که ممکن است هر کسی برای یک بار هم شده آن را تجربه کند.
علت این مشکل اصولا استرس، خوردن برخی میوه و سبزیجات، غذاهای تند و گرم، آسیب جزئی به قسمت داخلی دهان و … است. ما در این مقاله از دنیای دندان قصد داریم به صورت مفصل درباره این عارضه صحبت کنیم.
| ردیف | عناوین | توضیحات |
|---|---|---|
| 1️⃣ | انواع آفت دهان | آفت دهان ماژور آفت دهان مینور تبخال دهانی |
| 2️⃣ | علت | ضعف سیستم ایمنی بدن هورمون ها استرس عاطفی حساسیت به برخی مواد غذایی استعمال دخانیات سرطان دهان |
| 3️⃣ | علائم | تورم غدد لنفاوی بی حالی کاهش وزن برفک گلو |
| 4️⃣ | درمان خانگی | استفاده از دهانشویه آب کرفس ، هویج و گوجه فرنگی گذاشتن یخ بر روی آفت ترکیب جوشانده مریم گلی و بابونه ضدعفونی کردن دهان با آب و نمک |
| 5️⃣ | درمان دارویی | استفاده از پماد آفتین ژل مصرف آنتی بیوتیک |
آفت دهان چیست؟
آفت دهان یا استوماتیت آفتی (Aphthous Stomatitis) زخم های کوچک و کم عمقی هستند که روی زخم یا قسمت داخلی لب ها، گونه ها و گلو ایجاد می شود. این زخم ها معمولا به رنگ سفید، زرد یا خاکستری هستند که با سطح سرخ رنگی احاطه شده اند.
این عارضه یکی از رایج ترین ضایعات دهانی است که حدود 20 درصد از افراد در سراسر دنیا تحت تاثیر آن قرار می گیرند. البته این بیماری در زنان بیشتر از مردان اتفاق می افتد. همچنین این عارضه ممکن است ریشه در ارث و ژنتیک فرد داشته باشد.
این زخم ها بسیار کوچک هستند اما بسیار دردناک می باشند و ممکن است در هنگام غذا خوردن یا حتی صحبت کردن ایجاد ناراحتی کنند. آفت دهان اصولا به خودی خود خوب می شود، اما پس از گذشت مدت زمانی ممکن است در همان جا یا جای دیگری مجدد ظاهر شود.
انواع آفت دهان
انواع آفت دهانی عبارتند از:
آفت جزئی (کوچک یا مینور)
آفت مینور یکی از شایع ترین زخم های دهان است و بیش از 80 درصد از مبتلایان را تحت تاثیر قرار می دهد. خصوصیات این زخم عبارتند از:
- قطر این زخم ها کمتر از یک سانتی متر است.
- نیازی به درمان ندارد.
- در طی 7 الی 10 روز بهبود پیدا می کند.
آفت اصلی (بزرگ یا ماژور)
این نوع آفت اصولا شدیدتر است و آمار مبتلایان به آن بسیار کمتر از آفت جزئی است. از جمله خصوصیات آفت اصلی عبارتند از:
- قطر این زخم ها بیشتر از یک سانتی متر است.
- نیاز به درمان دارد.
- می تواند تا یک ماه یا حتی بیشتر ادامه داشته باشد.
- همراه با درد بسیار زیادی است.
- امکان دارد باعث ایجاد زخم شود.
آفت ویروسی هرپسی (تبخال )
از جمله ویژگی های تبخال دهانی عبارتند از:
- خوشه ای از زخم های جزئی در کنار هم قرار می گیرند.
- ممکن است نیاز به درمان داشته باشد.
- قطر این زخم ها کمتر از چند میلی متر است.
- زخم های کوچک تر اصولا در زخم های بزرگ تر شکل می گیرند.
- اصولا همراه با درد شدید هستند.
- طی 7 الی 10 روز بهبود می یابند.
علت آفت دهان چیست؟
علت ایجاد استوماتیت آفتی کاملا مشخص نیست اما می تواند ناشی از موارد زیر باشد:
- آلرژی به برخی مواد غذایی؛
- شرایط اسیدی؛
- عادت های غلط در بهداشت دهان و دندان؛
- رژیم های غذایی فاقد روی، ویتامین B12، اسید فولیک و آهن؛
- حساسیت به برخی باکتری های خاص در دهان؛
- هورمون ها؛
- استرس عاطفی؛
- استعمال دخانیات؛
- برخی بیماری های دستگاه گوارش مانند بیماری کرون؛
- اختلالات خود ایمنی مثل لوپوس اریتماتوز سیستمیک؛
- ضعف سیستم ایمنی بدن در اثر ابتلا به سرماخوردگی، آنفولانزا، ایدز و یا حتی پیوند عضو؛
- سرطان دهان؛
همچنین داروهای زیر نیز می توانند منجر به ایجاد این بیماری شوند:
- آسپرین؛
- داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی؛
- مسدود کننده های بتا؛
- نیکوتین خوراکی؛
- داروهای شیمی درمانی؛
- سرکوب کننده های سیستم ایمنی؛
- فنیتوئین؛
- آنتی کولینرژیک؛
- مهارکننده های تجمع پلاکتی؛
- وازودیلاتورها؛
- مهار کننده های پروتئین؛
- آنتی بیوتیک ها؛
- ضد ویروس ها؛
- داروهای فشار خون؛
علائم آفت دهانی
- این زخم دهانی اصولا دردناک است.
- زخم کانکر روی زبان، قسمت داخلی لب، گونه، داخل بینی، روی لثه ها و یا سقف دهان ایجاد می شود.
- این زخم ها اصولا همراه با احساس سوزن سوزن شدن یا سوزش همراه است.
علائم غیر عادی و یا حتی خطرناکی که می تواند این زخم را جدی کند عبارتند از:
- آفت دهان همراه با تب؛
- تورم غدد لنفاوی؛
- بی حالی؛
- کاهش وزن؛
- برفک در گلو یا دهان؛
در صورتی که زخم شما همراه با شرایط زیر است بهتر است هر چه سریعتر به یک دندانپزشک مراجعه کنید:
- بزرگ تر از حد معمول است.
- به سایر قسمت های دهان گسترش پیدا می کند.
- بیش از سه هفته ادامه داشته باشد.
- حتی پس از مصرف داروهای مسکن همچنان درد داشته باشید.
درمان سه سوته آفت دهان
- ژل آفت دهان: از ژل های مخصوص و پمادها، به منظور تسکین درد، کاهش التهاب و پیشگیری از ایجاد عفونت و همچنین درمان سریع آفت دهان استفاده می شود.
- آنتی بیوتیک برای درمان آفت دهان: آنتی بیوتیک ها را زمانی دندانپزشک تجویز می کند که احتمال عفونی شدن آفت دهان به باکتری وجود داشته باشد یا همراه با قرمزی، ترشحات چرکی، تب یا پوسته پوسته شدن باشد.
درمان خانگی آفت دهان
این مشکل اصولا طی 7 الی 10 روز رفع می شود. اما اگر به دنبال درمان خانگی این زخم برای سرعت بخشیدن روند بهبودی است هستید، در ادامه این نوشتار با ما همراه باشید:
- برای کاهش درد آفت دهانی تکه ای یخ روی زخم قرار دهید.
- از خمیر دندان و دهانشویه ای استفاده کنید که فاقد سدیم لوریل سولفات باشد.
- بنادریل مایع را با منیزیم ترکیب کنید و از آن به عنوان دهانشویه استفاده کنید.
- روزانه چندین بار دهان خود را با آب نمک گرم یا جوش شیرین شستشو بدهید.
- مواد غذایی که حاوی پیاز خام هستند را بخورید.
- بابونه و مریم گلی را در آب ترکیب کنید و روزانه 4 الی 6 بار از آن به عنوان دهانشویه استفاده کنید.
- آب کرفس، هویج و آب گوجه فرنگی هم در درمان آن می تواند مفید باشد.
- از عسل هم می توان به عنوان یکی از روش های درمان سریع آفت دهان استفاده کرد. به این صورت که هم می توان آن را مستقیم بر روی زخم زد و هم با بابونه در چای ترکیب کرد.
🔔به مقالات زیر سر بزنید :
- برای درمان خشکی دهان چه باید کرد ؟
- علت تلخی دهان چیست ؟
- نقش بزاق دهان در تشخیص بیماری ها چیست ؟
- برای بوی بد دهان چه کنیم؟
پرسش های متداول
آب کرفس، هویج و گوجه فرنگی برای کاهش التهاب و سوزش آفت دهان بسیار موثر است
برای درمان فوری آفت دهان از پمادهای مخصوص این زخم جهت کاهش التهاب و سوزش استفاده کنید
آفت دهانی غیر عفونی است واز انسانی به انسان دیگر منتقل نمی شود اما زگیل دهانی این گونه نیست
کمبود ویتامین ب ، روی ، آهن و هم چنین استرس و اضطراب از دلایل ایجاد این بیماری می باشد .