یکی از بهترین روش ها جهت مرتب سازی دندان ها، ارتودنسی دندان است. اما در برخی مواقع این درمان نیاز به درمان های مقدماتی قبلی دارد که یکی از آنها نیاز به کشیدن دندان در ارتودنسی است. اما آیا همیشه کشیدن دندان در ارتودنسی لازم است؟ در ادامه با ما همراه باشید تا به این سوال پاسخ دهیم.
آیا برای ارتودنسی باید دندان کشید؟
بهترین متخصص ارتودنسی تنها در صورتی که فک بیمار فضای کافی برای انجام ارتودنسی نداشته باشد و دندان ها در اثر مال اکلوژن شدید تحت فشار نسبت به یکدیگر قرار گرفته باشند؛ کشیدن دندان قبل از ارتودنسی را تجویز میکند.
بنابراین این پیش فرض ذهنی را که حتماً باید قبل از ارتودنسی یک یا چند دندان شما کشیده شود را به طور کامل از ذهنتان پاک کنید؛ چرا که کشیدن دندان برای ارتودنسی در موارد بسیار نادر اتفاق می افتد و دندانپزشکان تا حد ممکن از انجام این کار امتناع می کنند.
دلایل کشیدن دندان در ارتودنسی چیست؟
همانطور که گفتیم کشیدن دندان در ارتودنسی برای همه افراد الزامی نیست و تنها در شرایط زیر ممکن است متخصص ارتودنسی کشیدن دندان قبل از ارتودنسی را تجویز کند:
- کوچک بودن فک فرد: در صورتی که فک متقاضی ارتودنسی بیش از اندازه کوچک باشد؛ فضای کافی برای انجام ارتودنسی دندان وجود ندارد و دندان ها تحت فشار یکدیگر قرار می گیرند؛ به همین دلیل کشیدن دندان در ارتودنسی لازم می شود. البته در این صورت با ارتودنسی دندان جای خالی دندان از دست رفته شما پس از مدتی به طور کامل پر می شود.
- خرابی شدید دندان ها: در صورتی که یک یا چند دندان شما بیش از حد آسیب دیده یا خراب شده باشند، قابل ارتودنسی کردن نیستند و از جهت گیری سایر دندان ها در حین ارتودنسی جلوگیری میکند؛ به همین دلیل کشیدن آن دندان قبل از ارتودنسی الزامی است.
- در صورتی که تاج و ریشه دندان به طور کامل از بین رفته باشند و امکان ترمیم یا درمان آنها وجود نداشته باشد کشیدن دندان در ارتودنسی لازم است.
- در صورتی که یک یا چند دندان اضافی روی دندان های دیگر یا مماس با آنها وجود داشته باشد و با ارتودنسی امکان حرکت دادن آنها وجود نداشته باشد، کشیدن دندان لازم می شود.
نکته: به طور کلی کشیدن دندان برای این مشکلات زمانی تجویز می شود؛ که هیچ راه درمان دیگری وجود نداشته باشد و متخصص ارتودنسی تشخیص دهد که در صورت کشیدن دندان نتایج مفیدتری در ارتودنسی به دنبال خواهد داشت.
برای ارتودنسی کدام دندان کشیده می شود؟
پس از تشخیص الزام کشیدن دندان در ارتودنسی بنابر هر یک از دلایلی که گفتیم این نکته بسیار مهم است که بدانیم اولویت با کشیدن کدام دندان در ارتودنسی است؟ بنابراین باید بدانید که کشیدن هر دندانی در ارتودنسی استاندارد نیست و متخصص ارتودنسی باید به این نکته توجه داشته باشد.
ابتدا باید دندان های شما به طور کامل معاینه شوند و دندان های پوسیده، خراب شده، پر شده و ترمیم شده در اولویت برای کشیدن، قرار می گیرند؛ مگر اینکه این دندان ها جزء دندان های جلویی باشند. معمولاً متخصصین ارتودنسی به دندان های جلویی دست نمی زنند و برای کشیدن از دندان های عقبی شماره ۴ به بعد انتخاب می کنند.
نکته بسیار مهم دیگری که در کشیدن دندان قبل از ارتودنسی باید بدانید حفظ قرینگی در کشیدن دندان است. به این معنی که وقتی یک دندان از سمت چپ فک شما کشیده می شود مطابق با آن (جهت حفظ قرینگی) باید یک دندان با شماره نزدیک به همان دندان سمت چپ از سمت راست کشیده شود.
با این تفاسیر اگر این فرایند در دو فک انجام شود احتمال اینکه برای یک فرد با با دلایلی که قبلاً گفتیم، نیاز به کشیدن چهار دندان وجود داشته باشد، وجود دارد. البته جای هیچ گونه نگرانی نیست چرا که در حین ارتودنسی، دندان ها حرکت می کنند و جای این چهار دندان به خوبی پر می شود.شایان ذکر است که کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی تجویز نمی شود؛ مگر اینکه فرد شرایط خاص و مشکلات خاصی مثل دندان درد، عفونت لثه و … داشته باشد.
نوشته پیشنهادی : خونریزی بعد از کشیدن دندان چقدر طول می کشد ؟
امکان کشیدن کدام دندان ها در ارتودنسی وجود ندارد؟
تا حد ممکن دندانپزشک نباید دندان های جلویی را برای ارتودنسی بکشد؛ که این دندان ها شامل سه دندان جلو از فک بالا و پایین است.
همچنین در مورد دندان های شماره ۴ به بعد هم باید معاینه دقیق انجام شود؛ در صورت سالم بودن کشیدن آنها توصیه نمی شود و باید دندان های بعدی بررسی شود و در نهایت دندانی برای کشیدن انتخاب شود که نه تاثیر منفی بر ظاهر فرد دارد و نه یک دندان سالم است.
“Tooth extractions in Orthodontics: first or second premolars?”
“Extraction of premolars is still one of the most debated procedures in orthodontics. The decision to extract or not depends on multiple factors such as severity of crowding, soft-tissue profile, dental and skeletal relationships, and the patient’s facial esthetics. In some cases, extraction of first premolars is preferred; in others, second premolars may be extracted depending on anchorage demands, treatment plan, and space distribution. The extraction option allows relief of crowding, retraction of anterior teeth, and improved occlusal and aesthetic outcomes in certain malocclusions.”
«کِشیدن دندانهای پیش آسیاب هنوز یکی از بحثبرانگیزترین روشها در ارتودنسی است. تصمیم به کشیدن یا نکشیدن بستگی به عوامل متعددی دارد مانند شدت بههمریختگی دندانها، نمای بافت نرم (صورت و لبها)، روابط دندانی و اسکلتی و زیبایی صورت بیمار. در برخی موارد، ترجیح داده میشود که دندانهای پیش آسیاب اول کشیده شوند؛ در موارد دیگر، بسته به نیاز به انکراژ (ثبات نیرو)، طرح درمان و توزیع فضا، ممکن است دندانهای پیش آسیاب دوم کشیده شوند. گزینه کِشیدن اجازه میدهد که به بهبود بههمریختگی، پسروی دندانهای قدامی، و بهبود وضعیت اکلوژن و زیبایی در برخی مالاکلوژنها منجر شود.»
مشاهده مقاله در PubMed Central (PMC)
آیا روشی برای کاهش نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی وجود دارد؟
بله می توان با استفاده از روش های نوین ارتودنسی دندان تا حد زیادی میزان نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی را کاهش داد. از جمله روش های کمک کننده عبارتند از:
تراشیدن دندان ها
یکی از روش های جلوگیری از کشیدن دندان در ارتودنسی تراشیدن دندان ها و باریک کردن قسمت تاج آنهاست. از این روش زمانی استفاده می شود که نامرتب بودن دندان ها بیشتر به دلیل بزرگ بودن غیرطبیعی دندان هاست و ربطی به اندازه فک ندارد. در این صورت مقداری از سطح مینای تاج تراشیده می شود و نیازی به کشیدن دندان وجود ندارد.
ارتودنسی دیمون
ارتودنسی دیمون یکی از روش های جدید ارتودنسی ثابت است که به عنوان درمان ارتودنتیک شناخته می شود. با کمک این روش می توان دندان ها را مرتب کرد، بدون اینکه نیاز به کشیدن دندان قبل از نصب بریس ارتودنسی باشد.
ارتودنسی با پلاکهای شفاف (اینویزیلاین)
ارتودنسی با پلاکهای شفاف یا اینویزیلاین یکی از روش های جدید ارتودنسی متحرک است که به عنوان ارتودنسی نامرئی نیز شناخته می شود. در این روش از پلاک های شفاف استفاده می شود و در آن خبری از سیم کشی دندان ها نیست.
امکان استفاده از این روش برای تمامی سنین وجود دارد اما تنها زمانی می توان از این روش ارتودنسی استفاده کرد که مشکلات دندانی بیش از حد زیاد نباشند. در صورت استفاده از سیستم اینویزیلاین در اکثر مواقع نیازی به کشیدن دندان ها نیست چرا که با افزایش فضای فک باعث می شود، دندان ها در جای مناسب خود قرار بگیرند.
وسیع کننده کام
از وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر برای ارتودنسی کودکان و نوجوانانی استفاده می شود که استخوان فک آنها به طور کامل رشد نکرده است و به کمک این ابزار می توان فضای کام آنها را گسترش داد و و از کشیدن دندان جلوگیری کرد.
انتخاب یک متخصص ارتودنسی حرفه ای
یکی از مهمترین مواردی که در صورت رعایت آن می توان از کشیدن دندان در ارتودنسی جلوگیری کرد انتخاب یک متخصص ارتودنسی حرفه ای و خوب است. متخصص ارتودنسی حرفه ای پس از بررسی شرایط دندانی شما، آن روش درمانی را انتخاب میکند که تا حد ممکن نیاز به کشیدن دندان را به حداقل برساند.
مراقبت های لازم پس از کشیدن دندان برای ارتودنسی
پس از کشیدن دندان بای ارتودنسی ،برای بهبودی سریع و هم چنین پرشدن جای خالی دندان لازم است تا به توصیه های زیر عمل کنید :
- از مصرف خوراکی های سفت بپرهیزید : مصرف خوراکی سفت و چسبناک باعث کند شدن مراحل درمان محل زخم و هم چنین مشکلات دیگر خواهد شد .
- رعایت بهداشت دهان و دندان : استفاده منظم از نخ دندان و مسواک به جلوگیری از عفونت و کاهش ایجاد باکتری کمک خواهد کرد .
- مراجعه به متخصص و معاینه منظم : متخصص با بررسی دندان ها، وضعیت پیشرفت را بررسی کرده و می تواند اقدامات بعدی را انجام دهد .
- پرهیز از مصرف الکل و دخانیات : مصرف این مواد علاوه بر آن که ممکن است سبب عفونت شود ، روند تسریع بهبودی را کاهش می دهد .
مزایای کشیدن دندان در ارتودنسی چیست؟
در صورتی که فک فرد فضای کافی برای رشد دندان ها نداشته باشد آن ها در موقعیت های نامناسبی رشد می کنند. در این شرایط کشیدن یک یا چند دندان باعث بزرگتر شدن فضای فک برای درمان ارتودنسی می شود که همین موضوع باعث می شود که دندان ها به طور صحیح تراز و مرتب شوند و نتیجه مطلوب از درمان حاصل شود.
معایب کشیدن دندان در ارتودنسی چیست؟
اگر به یک متخصص ارتودنسی حرفه ای مراجعه کنید و تشخیص ایشان، کشیدن دندان باشد به هیچ عنوان معایب کشیدن دندان در ارتودنسی را تجربه نخواهید کرد. اما در صورتی که در انتخاب متخصص ارتودنسی خود دقت نداشته باشید ممکن است با کشیدن دندان اشتباه علاوه بر ایجاد مشکل برای شما درمان ارتودنسی شما هم به خوبی انجام نمی شود. یک متخصص ارتودنسی حرفه ای به خوبی می داند که آیا نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی است یا خیر؟ و اگر جواب مثبت است برای ارتودنسی چند دندان باید کشید تا نه تنها مشکلی برای فرد پیش نیاید بلکه درمان ارتودنسی هم به نحو احسن انجام شود.
شایان ذکر است یکی دیگر از معایبی که ممکن است کشیدن دندان در ارتودنسی داشته باشد این است که در صورت عدم رعایت نکات بعد از کشیدن دندان ممکن است دچار عفونت یا بیماری های دهان و دندان شوید که مشکلاتی را در روند درمان ارتودنسی ایجاد می کند.
📊جدول خلاصه مزایا و معایب کشیدن دندان در ارتودنسی
| ردیف | جنبه | ✅مزایا | ❌معایب |
|---|---|---|---|
| 1️⃣ | فضاسازی برای مرتبسازی دندانها | ایجاد فضای کافی برای حرکت دندانهای شلوغ یا کج | از دست رفتن دندان طبیعی |
| 2️⃣ | اصلاح جلو زدگی دندانها | کمک به عقب بردن دندانهای جلویی و بهبود نمای صورت و لبها | ممکن است تأثیر منفی بر نمای صورت در برخی افراد داشته باشد |
| 3️⃣ | بهبود بایت (جفت شدن دندانها) | کمک به هماهنگی فک بالا و پایین و بهبود عملکرد جویدن | احتمال تغییر در نحوه قرارگیری فک یا لبها |
| 4️⃣ | تسهیل درمان در فکهای کوچک | وقتی فک فضای کافی ندارد، کشیدن دندان به ارتودنتیست اجازه کنترل بهتر میدهد | ممکن است درمان طولانیتر شود یا نیاز به کنترل بیشتر داشته باشد |
| 5️⃣ | مراقبت بهداشتی بهتر پس از درمان | با منظم شدن دندانها، مسواک زدن و نخ کشیدن راحتتر میشود | اگر مراقبت نشود، جای دندان کشیدهشده ممکن است تحلیل استخوان بدهد |
| 6️⃣ | زیبایی لبخند و صورت | در صورت تشخیص درست، فرم لبها و صورت متعادلتر میشود | در برخی افراد ممکن است منجر به چهره صاف یا فرورفتگی لبها شود |
مدت زمان پر شدن جای دندان کشیده شده در ارتودنسی
مدت زمان پر شدن جای دندان کشیده شده در ارتودنسی در افراد مختلف متفاوت است و به شرایط درمان آنها بستگی دارد. اما به طور متوسط 4 الی 12 زمان برای پر شدن جای خالی دندان ها نیاز است. شایان ذکر است که فاصله ایجاد در فک بالا سریعتر از فک پایین بسته می شود. متخصصین ارتودنسی امروزه از ابزارهای خاصی برای سریع تر پرشدن جای خالی دندان ها استفاده می کنند.
| نوع دندان | مدت زمان تقریبی پر شدن جای خالی دندان |
|---|---|
| دندان های پیشین | 3 الی 4 ماه |
| دندان های نیش | 4 الی 5 ماه |
| دندان آسیاب کوچک | 5 الی 6 ماه |
| دندان آسیاب بزرگ | 6 الی 7 ماه |
جمع بندی
کشیدن دندان ها در ارتودنسی زمانی انجام می شود که فضای کافی برای اصلاح دندان ها وجود ندارد .این عمل سبب بهبود ظاهر دندان ها و جلو زدگی فک می شود . قبل از کشیدن دندان لازم است تا حتما یک متخصص وضعیت دندان های شما را بررسی کند تا در صورت لزوم این کار را انجام دهد.
سوالات متداول
در اکثر مواقع خیر و تنها در صورت نبود فضای کافی در فک و عدم امکان استفاده از روش های نوین درمانی ارتودنتیست مجبور به کشیدن دندان می شود.
تصمیم گیری و پاسخ به این سوال بر عهده متخصص ارتودنسی است. اما در صورتی که نیاز به کشیدن یک دندان باشد ممکن است برای حفظ قرینگی نیاز باشد همان دندان در سمت مخالف و فک مخالف هم کشیده شود که در این صورت احتمال کشیدن 4 دندان وجود دارد.
کشیدن دندان عقل برای ارتودنسی به همه افراد توصیه نمی شود مگر اینکه این دندان باعث بروز مشکلاتی مثل دندان درد، عفونت لثه، آسیب به عروق و اعصاب سایر دندان ها و ایجاد اختلال در روند درمان ارتودنسی شود.
هنگام کشیدن دندان به علت تزریق مواد بی حسی بیمار دردی را احساس نخواهد کرد اما پس از آن ممکن است مقدار ناچیزی درد داشته باشد.