جامعه پزشکی با استفاده از حدوداً 9 تخصص در زمینه دندانپزشکی، خدمات متنوعی را به اعضای جامعه ارائه می دهید. یکی از این تخصصها، دندانپزشک کودکان میباشد که مسئول تشخیص، پیشگیری، درمان و مدیریت مشکلات و امور دهان و دندان در افراد با گروه سنی از نوزادی تا نوجوانی میباشد. این تخصص به عنوان “دندانپزشک کودکان” شناخته میشود (البته در ایران) و نه تنها تمامی خدماتی که یک دندانپزشک عمومی ارائه میدهد را دارد، بلکه نیازهای سلامت دهان و دندان کودکان را نیز به درستی متوجه میشود. علاوه بر این، او به عنوان یک روانشناس کودکان نیز عمل میکند و به درک عواطف و رفتارهای کودکان اهمیت میدهد.
دندانپزشک کودکان کیست؟
دندانپزشک متخصص کودکان با عبارت Pedodontist در جامعه دندانپزشکی شناخته می شود. شایان ذکر است که دندانپزشک متخصص کودک از تخصص بالایی برای ارائه خدمات درمانی سنین کودکی و نوجوانی برخوردار هستند. جامعه دندانپزشکان کودکان با ارزیابی دقیق وضعیت سلامت دهان، بهترین راهکارهای درمانی پیشگیری از شکل گیری بیماری های دندانی و دهانی را ارائه خواهند کرد. این متخصصان با تشخیص مشکلات پیش رو و بیماری های حال حاضر دهان و دندان رده سنی گروه های مختلف کودکان و نوجوانان، ایده آل ترین خدمات درمانی را ارائه می دهند.
چه گروه های سنی می توانند به دندانپزشک متخصص کودکان مراجعه نمایند؟
باید بدانید که خدمات ارائه شده توسط دندانپزشک کودکان برای درمان و جلوگیری از شکل گیری بیماری های دندان و دهان در آینده از گروه های سنی نوزادی تا نوجوانی ارائه می شود. والدین می توانند فرزندان خود را از دوران نوزادی (حداقل 6 ماهگی) تا نزدیک شدن به روند قرارگیری در مسیر بلوغ و نوجوانی (حداکثر 18 سالگی) به نزد جامعه دندانپزشکان متخصص کودک برای اصلاح مشکلات دهان و دندان ارجاع دهند تا بالاترین خدمات درمانی را دریافت کنند.
آیا نوزاد باید دندانپزشک بره؟
از چه سنی باید کودک را نزد دندانپزشک برد؟ با ورود کودک به سن 6 ماهگی، زمان رویش و رشد نخستین دندان شیری از راه می رسد. جامعه دندانپزشکان متخصص کودک معتقد هستند که والدین باید فرزندان خود را در بازه زمانی 6 الی 12 ماهگی به نزد متخصصان مربوطه برای اولین ویزیت جهت ارزیابی وضعیت سلامت دندان و دهان ببرند. دندانپزشکان متخصصان باید اطمینان لازم را از روند طبیعی رشد دندان های کودک کسب نمایند تا بتوانند مانع از قرارگیری کودک در مسیر تجربه کردن مشکلات دندانی در آینده شوند.
“When should I take my baby to the dentist?”
“Schedule your child’s first dental visit anytime after primary teeth break through, but no later than their first birthday.”
«اولین ویزیت دندانپزشکی کودک خود را هر زمانی پس از رویش اولین دندان شیری برنامهریزی کنید، اما نه دیرتر از تولد یکسالگی او»
مشاهده مقاله در American Dental Association (ADA)
چرا به دندانپزشک کودکان نیاز داریم؟
استفاده از چندین نوع تخصص در زمینه دندانپزشکی برای مراجعین بسیار مفید است. این امکان را فراهم میآورد که برای مشکلات دهان و دندان خود، به دنبال یک متخصص مناسب بگردند. این تنوع در تخصص ها باعث میشود که هر مشکل به صورت کاملا تخصصی و دقیق مورد بررسی و درمان قرار گیرد و از روشهای عمومی و کلی دوری شود.
در مورد دندانپزشک خردسالان، باید توجه داشت که نیازهای آنها متفاوت از بزرگان هستند. دورههای سنی کودکان بسیار پیچیدهتر از بزرگ سالان بوده و به دلیل رشد مداوم و تغییرات ساختاری در بدن آنها، نیاز به تخصص ویژهای دارند. بنابراین، وجود یک فیلد تخصصی جداگانه که علاوه بر دندانپزشکی، به شکلی تنظیم شده باشد که با سن و درک کودکان هماهنگی داشته باشد و پروسههای درمانی را به بهترین شکل ارائه دهد، بسیار حیاتی است.
متخصص دندانپزشک کودکان چه خدماتی به کودک ما ارائه میدهد؟
یک متخصص دندانپزشک کودکان به دلیل دانش جامعی که در زمینه مراجعان مختلف (نوزادان، خردسالان، نوجوانان و جوانان تا سن 20 سال) دارد و تخصص در مسائل دهان و دندان مرتبط با این گروه های سنی، خدمات گسترده ای را ارائه می دهد. مهمترین خدمات دندانپزشکی کودکان که یک دندانپزشک کودکان ارائه می دهد:
- چکاپ دهان و دندان کودکان.
- شناسایی و ترمیم حفره های دندانی.
- آموزش به والدین در خصوص حفظ سلامت دهان و دندان کودکان.
- معاینه و ارزیابی اولیه دندانپزشکی به منظور بررسی پوسیدگی در دوره کودکی.
- شناسایی و درمان مشکلات مرتبط با رشد دندان و فک کودکان.
- ارزیابی بایت دندان برای تشخیص مسائل و مشکلات ارتودنسی کودکان
- انجام تمامی روشهای ترمیم دندان کودکان از جمله پر کردن با مواد مختلف و یا روکش دندان.
- استفاده از فیشور سیلانت دندان به منظور پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان.
- ارائه مراقبت های دندانپزشکی پیشگیرانه که شامل جرمگیری دندان، تمیزکاری تخصصی، فلوراید تراپی و … می شود (این اقدامات پیشگیرانه باید سالی یک بار انجام شوند).
- ارائه منابع آموزشی مانند کتابچه ها، بروشورها و منابع دیگر به والدین، مدارس و مهدکودک ها که شامل اطلاعات مرتبط با سلامت دهان و دندان است.
- ارائه مشاوره به والدین و کمک به آن ها در مدیریت مشکلات مرتبط با کودکان خود، از جمله مکیدن انگشت، تنفس دهانی، رفلاکس بلع نادرست، نوع رژیم غذایی و …
- تجویز محافظ و گارد دهان برای حفاظت از دندانهای کودکان.
- مراقبت از آسیب های دندانی مانند ترک خوردن، پر شدن لب، و یا شکستگی دندان ها.
- تشخیص، درمان و مدیریت بیماری های لثه و پریودنتال کودکان و بیماری های دهان و دندان که ممکن است همراه با بیماری های دوران کودکی مثل آسم، دیابت، تب یونجه و ADHD رخ دهند.
چرا بهتر است کودکمان را فقط به مطب متخصص دندانپزشک کودکان ببریم؟
انتخاب بین دندانپزشک عمومی و متخصص دندانپزشک کودک برای ارزیابی وضعیت سلامت دهان و درمان مشکلات دندانی به والدین بستگی دارد. با این حال، بین این دو نوع دندانپزشک تفاوت های مهمی وجود دارد. بنابراین، ما همیشه توصیه می کنیم که کودکان باید تا سن حداکثر 20 سالگی به دندانپزشک اطفال مراجعه نمایند؛ زیرا این اقدام میتواند فواید زیادی داشته باشد. در ادامه، به برخی از مزایای مراجعه به دندانپزشک خردسالان اشاره می کنیم که ممکن است شما را متقاعد کند کودکان خود را به متخصصان این حوزه مراجعه کنید.
1️⃣ محیط مطب اختصاصی برای کودکان
متخصصان دندانپزشکی کودکان تمامی اجزای مطب خود را بر اساس سن، سال و نیازهای کودکان طراحی می کنند. این شامل فضای مطب، تجهیزات و سایر جزئیات می شود که به منظور ایجاد آسایش و راحتی برای کودکان در این محیط مهیا می شود.
2️⃣ تخصص در مراجعه به کودکان
دندانپزشکان کودکان دقیقاً می دانند چه نیازهایی در هر سنی از کودکان وجود دارد و چگونه با آنها برخورد کنند. این شامل تشخیص، پیشگیری و درمان مشکلات دندانی مرتبط با کودکان می شود.
3️⃣ همکاری با متخصصان دیگر
دندانپزشکان کودکان ارتباط نزدیکی با دیگر متخصصان بهداشت کودکان دارند، از جمله پزشکان متخصص اطفال. در صورت نیاز به مراقبت های پزشکی و دندانپزشکی اورژانسی برای کودکان، این ارتباطات به بهترین شکل ممکن به شما کمک می کنند.
4️⃣ دانش در زمینه رفتار کودکان
دندانپزشکان کودکان دانش کاملی از رفتار و نیازهای روانی کودکان دارند و می توانند با روش های مناسب با کودکان صحبت کنند تا از آنها آسیبی به وجود نیاید و مراحل درمان به خوبی انجام شود.
5️⃣ تجهیزات و وسایل مناسب کودکان
تجهیزات و وسایل مورد استفاده در دندانپزشکی کودکان برای آنها طراحی شده و به منظور ایمنی و راحتی بیشتر آنها به کار می روند. به این ترتیب، نگرانی از وارد آوردن آسیب به دهان و دندان کودکان از بین می رود.
6️⃣ مدیریت مشکلات مرتبط با رشد
دندانپزشکان کودکان آگاهی دارند که در زمینه مشکلات مرتبط با رشد کودکان، مانند مشکلات ارتودنسی کودکان در سنین مختلف، چگونه عمل کنند و مشکلات را بهبود ببخشند.
تفاوت دندانپزشک کودکان و دندانپزشک عمومی در یک نگاه
| ردیف | دندانپزشک متخصص کودکان | دندانپزشک عمومی |
|---|---|---|
| کدام به صورت تخصصی مشغول ارائه خدمات درمانی مشکلات دندانی کودکان هستند؟ | ✅ | ❌ |
| کدام تحت آموزش تخصصی برای کنترل بهتر ترس کودکان قرار گرفته اند؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یکی، خدمات درمانی پالپوتومی را ارائه می دهند؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یکی، خدمات درمانی فیشور سیلانت را ارائه می دهند؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یکی خدمات درمانی پیچیده مشکلات دهانی کودکان را ارائه می دهند؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یکی از فضای درمانی بهتری برای کودکان برخوردار است؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یکی قادر است مشکلات مربتط با رویش و رشد دندان ها یا ناهنجاری های فکی را تشخیص دهد؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یکی تحت آموزش تخصصی ارتودنسی پیشگیرانه قرار گرفته اند؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یکی بیشتر قادر است که دستورالعمل های مراقبتی پیشگیرانه تخصصی تری را به کودکان ارائه دهد؟ | ✅ | ❌ |
| کدام یک بزرگسالان را ویزیت می کنند؟ | ❌ | ✅ |
والدین چگونه باید کودکشان را برای دندانپزشکی آماده کنند؟
تجربه کودک از دندانپزشکی باید راحت و بدون استرس در ذهن وی ثبت شود. والدین باید 5 راهکار را برای آماده سازی صحیح کودک در نظر بگیرند:
- گفت و گو با کودک قبل از مراجعه به دندانپزشک: کودک باید به درک روشنی از این موضوع برسد که دندانپزشک متخصص کودکان فرآیندهای خطرناکی را انجام نمی دهد و هدف وی تنها مراقبت از سلامت دندان ها و دهان است. والدین نباید از کلمات منفی و پیچیده استفاده کنند؛ باید از عبارات ساده با اثرگذاری مثبت کمک بگیرید تا اعتماد کودک افزایش یابد.
- اجرای بازی های دندانپزشکی: می توانید بازی های مناسب دندانپزشکی را در دستگاه تلفن همراه نصب کنید تا علاقه کودک به کلینیک درمان مشکلات دندانی و دهانی افزایش یابد.
- در انتخاب کلینیک دندانپزشکی دقت کنید: فضای کلینیک دندانپزشکی انتخابی باید کودک پسند باشد. کلینیک دندانپزشکی کودکان از دکوراسیون مناسب با رنگ شاد برخوردار است. در این محیط، احساس شادی و صمیمت باید وجود داشته باشد تا کودک احساس کند در محیط ایمنی قرار دارد. کادر درمان کلینیک دندانپزشکی کودکان باید از صبر کافی برخوردار باشند تا کودک دچار استرس و اضطراب نشود.
- نباید میزان استرس و اضطراب کودکان را با جملات منفی تشدید کنید: اصلا لازم نیست که در صورت مشاهده بدرفتاری از سوی کودک، از جملاتی با بار منفی استفاده کنید.
- کودک را تشویق کنید: اگر کودک را به همکاری برای اجرای خدمات درمانی مشکلات دندانی و دهانی، به ازای دریافت پاداش، تشویق کنید باعث افزایش انگیزه وی خواهید شد؛ این کار باعث شکل گیری تجربه مثبت از کلینیک دندانپزشکی می شود.
چطور بهترین دندانپزشک کودکان را انتخاب کنم؟
بدون تردید والدین به دنبال یک تجربه بی دردسر و راحت از خدمات درمانی مشکلات دهان و دندان های کودک خود توسط دندانپزشک کودکان هستند. به یاد داشته باشید که لازم است دقت زیادی را برای انتخاب بهترین دندانپزشکی کودکان در نظر بگیرید تا فرآیند درمان به سادگی برای خود و فرزندتان سپری شود. در قدم اول باید بررسی کنید که دندانپزشک انتخابی دارای تخصص حرفه ای در حوزه دندانپزشکی کودکان است یا خیر! به یاد داشته باشید که دندانپزشکان متخصص کودکان از مهارت بسیار بالایی در مقایسه با دندانپزشک عمومی برخوردار هستند و آموزش های حرفه ای تری را گذرانده اند.
در قدم دوم به این موضوع توجه کنید که محل فعالیت دندانپزشک انتخابی از دکوراسیون مناسب کودکان برخوردار است یا خیر؟ در مرحله بعدی باید از کودک خود بپرسید که آیا از کلینیک دندانپزشکی انتخاب خوشش اومده یا خیر؟ اگر این مراحل به خوبی سپری شد، از مراجعه کنندگان قبلی درباره اخلاق حرفه ای دندانپزشک انتخابی سوال بپرسید. توجه کنید که آیا کادر درمان کلینیک دندانپزشکی از اخلاق حرفه ای و تجربه کافی برخوردار هستند؟ شایان ذکر است که مشاهده نمونه کارهای قبلی دندانپزشکی انتخابی در فضای مجازی، بررسی میزان محبوبیت و ارزیابی آمار رضایت ایشان قبل از مراجعه به مرکز درمانی وی الزامی است. اگر کودک توانست تجربه مثبت از مراجعه به کلینیک دندانپزشکی انتخابی برای اجرای خدمات درمانی مشکلات دندانی و دهانی دریافت کند، معنای حرفه ای و باتجربه بودن دندانپزشک انتخابی را می رساند.
متخصص دندانپزشک کودکان نیازهای بچه های خاص را خوب میشناسد
زمانی که اشاره به تخصص دندانپزشکی کودکان میشود، منظور از “بچههای خاص” به معنای بچههایی است که نیازهای خاصی دارند. این نیازها ممکن است به دلیل معلولیت جسمی یا ذهنی باشند و این بچهها نیاز به مراقبت ویژهای دارند. تنها یک متخصص دندانپزشکی کودکان میتواند به این نیازهای خاص پاسخ دهد. به عبارت دیگر، دندانپزشکان عمومی نمیتوانند به صورت کامل به نیازهای این بچههای معصوم پاسخ دهند و بهتر است به تخصص دندانپزشک کودکان مراجعه کنیم، زیرا این متخصصان دندانپزشکی خردسالان دانش و تجربه لازم را دارند تا به بهترین شکل ممکن به این نیازها پاسخ دهند.
🦷 شاید این مطلب هم به درد شما بخورد
پاسخ به سوالات رایج
بهتر است برای جلوگیری از شکل گیری مشکلات دندانی کودک در آینده، زمان مراجعه به دندانپزشک کودکان همزمان با رویش نخستین دندان شیری صورت گیرد. به یاد داشته باشید که اولین زمان مراجعه به دندانپزشک کودک باید قبل از وارد شدن وی به سن 12 ماهگی صورت گیرد.
بدون شک بله، والدین باید نوزادان 6 ماهه و کودکان حداکثر 1 ساله خود را نزد دندانپزشک متخصص کودک ببرند تا بررسی اولیه صورت گیرد، مشکلات شناسایی و بهترین راهکارهای درمانی ارائه شود.
اکثر سازمان های بیمه سلامت، از پوشش قابل توجهی برای پرداخت هزینه خدمات درمانی مشکلات دندانپزشکی کودکان برخوردار هستند. کسب اطلاعات لازم از سازمان تحت بیمه برای مطلع شدن از پوشش خدمات درمانی قبل از مراجعه به جامعه دندانپزشکی الزامی است.
6 ماهگی الی 1 سالگی؛ به یاد داشته باشید که هنگام مشاهده رویش دندان های شیری، باید فرزند خود را به نزد دندانپزشکان متخصص کودک برای بررسی دقیق وضعیت سلامت دهان ببرید (حتی اگر هیچ مشکلی را مشاهده نکنید).