وجود لثه ها برای حفظ سلامت دهان و دندان شما بسیار مهم است. لثه از بافت سفت و صورتی ساخته شدهاست که استخوان فک شما را می پوشاند. این بافت، ضخیم، رشته ای و پر از رگ های خونی است. اگر لثههای شما متورم شود، ممکن است بیرون زده یا برجسته شود. ورم لثه ها معمولاً از جایی که دندان به لثه می رسد (درست در اطراف خط لثه) شروع می شود. لثه ها ممکن است چنان متورم شدهباشند که شروع به پنهان کردن قسمت هایی از دندان های شما کنند. ورم لثه ای که دچار مشکل است به جای رنگ صورتی طبیعی خود رنگ قرمز و سرخی دارد.
| بخش | توضیحات و جزئیات |
| تعریف | تورم لثه یا التهاب لثه (Gingivitis) به حالتی گفته میشود که بافت لثه به دلیل تجمع باکتریها یا تحریکات فیزیکی، دچار قرمزی، بزرگ شدن و حساسیت غیرعادی میشود. |
| علائم شایع | • قرمز یا ارغوانی شدن لثهها • خونریزی هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن • بوی بد دهان (هالیتوزیس) • عقبنشینی لثه و نمایان شدن ریشه دندان • احساس درد یا حساسیت به دما |
| دلایل اصلی | • تجمع پلاک و جرم (تارتار) ناشی از بهداشت ضعیف • تغییرات هورمونی (دوران بارداری یا بلوغ) • کمبود ویتامینها (بهویژه ویتامین C) • عفونتهای قارچی یا ویروسی • استفاده از پروتزها یا دندانهای مصنوعی نامناسب |
| روشهای پیشگیری | • مسواک زدن حداقل ۲ بار در روز با تکنیک صحیح • استفاده روزانه از نخ دندان برای تخلیه پلاکهای بیندندانی • چکآپ و جرمگیری حرفهای هر ۶ ماه یکبار • محدود کردن مصرف مواد قندی و نشاستهای |
| روشهای درمان | • درمان خانگی: شستشو با آبنمک، استفاده از کمپرس سرد و گرم • درمان پزشکی: جرمگیری عمیق (Scaling & Root Planing) • دارویی: مصرف آنتیبیوتیک یا دهانشویههای کلرهگزیدین (طبق تجویز دندانپزشک) • تغذیه: افزایش مصرف میوهها و سبزیجات حاوی ویتامین C |
ورم لثه چیست؟
زمانی که لثهها بر اثر عوامل متعددی که در ادامه توضیح داده شدهاند، دچار ورم شوند اصطلاحا میگوییم که لثه متورم یا ملتهب شدهاست. تورم لثه که بزرگ شدن بافت لثه یا التهاب لثه نیز نامیدهمیشود، اغلب تحریک پذیر، حساس یا دردناک است. همچنین ممکن است هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن دندان ها لثههای شما خونریزی کنند.

چه عواملی باعث ورم بافت لثه ها می شود؟
مهمترین علت متورم شدن لثه عبارتند از:
1. جینجیویت یا التهاب لثه
جینجیویت یا التهاب لثه، شایعترین علت ورم لثه است. این یک بیماری لثه است که باعث تحریک و باد شدن لثه می شود. بسیاری از مردم نمی دانند که به التهاب لثه مبتلا هستند زیرا التهاب می تواند بسیار خفیف باشد. با این حال در صورت عدم درمان، التهاب لثه در نهایت می تواند منجر به یک بیماری بسیار جدی تر به نام پریودنتیت و از دست دادن احتمالی دندان شود.
ژینژیویت غالباً در نتیجه عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است که باعث می شود پلاک دندانی روی خط لثه و دندان ها جمع شود. پلاک دندانی یک لایه است که از باکتری ها و ذرات غذایی که با گذشت زمان بر روی دندان ها رسوب می کنند ایجاد می شود. اگر پلاک بیش از چند روز بر روی دندان ها باقی بماند، به تارتار تبدیل می شود. تارتار نوعی پلاک دندانی سخت شدهاست. معمولاً نمی توانید آن را فقط با استفاده از نخ دندان و مسواک زدن بردارید. تارتار تنها با جرم گیری دندان در مطب یک متخصص ترمیمی و زیبایی دندان یا دندانپزشک عمومی برطرف می شود.
2. بارداری
ورم لثه نیز می تواند در دوران بارداری رخ دهد. ایجاد تغییرات هورمون هایی که بدن شما در دوران بارداری تولید می کند، ممکن است باعث افزایش جریان خون در لثه ها شود. این افزایش جریان خون می تواند باعث شود لثه شما به راحتی تحریک شود و منجر به تورم شود. این تغییرات هورمونی همچنین می تواند مانع توانایی بدن شما در مقابله با باکتری هایی شود که به طور معمول باعث عفونت های لثه می شوند. این می تواند احتمال ابتلا به التهاب لثه را افزایش دهد.

3. سوء جذب یا کمبود مواد مغذی بدن
کمبود ویتامین به خصوص ویتامین های B و C باعث ورم لثه می شود. به عنوان مثال ویتامین C نقش مهمی در حفظ و ترمیم دندان و لثه شما دارد. اگر سطح ویتامین C شما خیلی پایین بیاید، ممکن است دچار اسکوربوت شوید. اسکوربوت می تواند باعث کم خونی و بیماری های لثه شود. در کشورهای پیشرفته، سوءتغذیه غیر معمول است و اغلب در بزرگسالان مسن دیدهمیشود.
4. عفونت
عفونت های ناشی از قارچ ها و ویروس ها می توانند باعث ورم لثه شوند. اگر تبخال داشته باشید، می تواند منجر به بیماری به نام التهاب لثه حاد هرپسی شود که باعث تورم می شود. برفک که در نتیجه رشد بیش از حد مخمر طبیعی در دهان ایجاد می شود، همچنین می تواند تورم لثه ایجاد کند.پوسیدگی دندان درمان نشده می تواند منجر به آبسه دندان شود که تورم موضعی لثه است.
درمان خانگی ورم لثه
لثه های متورم را می توان با احتیاط در خانه نیز درمان کنید. در ادامه چند نکته برای مراقبت و درمان ورم لثه در خانه آورده شدهاست:
- به آرامی مسواک بزنید، از خمیر دندان مخصوص دندان ها و لثه های حساس استفاده کنید.
- دهان خود را با محلول آب نمک بشویید تا دهان از شر باکتری پاک شود.
- آب زیادی بنوشید. آب به تحریک تولید بزاق کمک می کند که باعث ضعیف شدن باکتری های بیماری زا در دهان می شود.
- از تحریک کننده ها از جمله دهان شویه های قوی، الکل و دخانیات خودداری کنید.
- کمپرس گرم را روی صورت خود قرار دهید تا درد لثه کاهش یابد. کمپرس سرد می تواند به کاهش تورم کمک کند.

درمان پزشکی التهاب لثه
اگر بیش از دو هفته لثه های شما متورم است، باید با دندانپزشک خود صحبت کنید. دندانپزشک در مورد زمان شروع علائم و تعداد دفعات بروز آنها سوالاتی از شما خواهد پرسید. ممکن است به عکسبرداری از دندان نیاز باشد. دندانپزشکان همچنین طی چکاپ می خواهند بدانند که آیا باردار هستید یا اینکه اخیراً تغییراتی در رژیم غذایی خود ایجاد کرده اید یا خیر. آنها ممکن است برای بررسی عفونت، درخواست آزمایش خون بدهند.
بسته به علت تورم، دندانپزشک ممکن است شستشوی دهانی برای شما تجویز کند که به جلوگیری از التهاب لثه و کاهش پلاک دندان کمک می کند. همچنین ممکن است توصیه کنند که از مارک خاص خمیر دندان استفاده کنید. در بعضی موارد، ممکن است آنتی بیوتیک لازم باشد. اگر مورد شدید التهاب لثه داشته باشید، ممکن است نیاز به جراحی لثه داشته باشید. یکی از گزینه های رایج درمان جرم گیری و روت پلنینگ است.
پیشگیری از ورم لثه
اقدامات پیشگیرانهای وجود دارد که می توانید برای جلوگیری از تورم لثه انجام دهید؛ از جمله این اقدامات مراقبت های دهان و دندان و خوردن غذاهای سالم.
مدت کوتاهی بعد از مصرف غذا به خصوص بعد از 1 ساعت، مسواک و نخ دندان بکشید. حداقل هر شش ماه یکبار برای تمیز کردن به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر دهان شما خشک است، می تواند خطر تجمع پلاک و تارتار را افزایش دهد؛ پس همیشه آب به مقدار کافی بنوشید. با پزشک خود در مورد دهان شویه ها و خمیر دندان هایی که ممکن است به بهبود ورم لثه کمک کنند صحبت کنید.
🔔به مقالات زیر سر بزنید :
- بهترین روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان
- قرص چرک خشک کن قوی برای عفونت دندان
- همه چیز درباره برفک دهان
- بهترین متخصص ترمیمی و زیبایی دندان در تهران
جمع بندی نهایی
در نهایت باید دانست که تورم لثه یک التهاب ساده نیست بلکه به مرور زمان سبب ایجاد مشکلات جدی تر ماننده پریودنتیت و تحلیل استخوان فک می شود . با مراقبت های ساده خانگی ماننده رعایت بهداشت دهان و دندان و هم چنین انجام چکاپ ( هر 6 ماه ) نزد دندانپزشک به راحتی می توان از پیشروی این بیماری جلوگیری کرد.
پاسخ به سوالات متداول
باید از مسکن ها و آنتی بیوتیک هایی مثل آموکسی سیلین و میترونیدازول استفاده نمائید و در صورت وجود چرک و عفونت سریعا به دندانپزشک مراجعه کنید .
غرغره آب نمک ، مصرف آنتی بیوتکی و کمپرس آب سرد از مواردی ست که می تواند به کاهش التهاب و تورم لثه کمک کند .
معمولا این عارضه ه دلایل مختفی از جمله ، عفونت دندان عقل ، وجود جرم و یا آبسه دندان رخ می دهد.