افرادی که ارتودنسی دندان انجام داده اند به احتمال زیاد با اینکه کش ارتودنسی چیست و چه کاربردی دارد آشنا هستند. یکی از مراحل ارتودنسی دندان استفاده از کش ارتودنسی به همراه بریس های ارتودنسی است. در این سری از مقالات دنیای دندان با ما همراه باشید تا به هر آنچه که باید درباره کش ارتودنسی است، بپردازیم.
کش ارتودنسی چیست و چگونه به مرتب شدن دندان ها کمک می کند؟
به کش ارتودنسی اصطلاحا باند یا الاستیک ارتودنسی دندان نیز گفته می شود. این کش یک نوار لاستیکی کوچک است که در ارتودنسی ثابت از آن به منظور صاف و مرتب کردن دندان ها استفاده می شود. معمولا با قرارگیری کش الاستیک ارتودنسی در بین براکت های نصب شده بر روی دندان های فک پایین و بالا باعث ایجاد فشار روی دندان های نامنظم و کمک به جا به جایی آنها می شود.
در روند درمان ارتودنسی، یکی از اهداف اصلی متخصص، بهبود وضعیت دندان ها و ایجاد تراز بین فک و دندان ها است.برای این کار کش های ارتودنسی نیروی کنترل شده به دندان ها وارد می کنند تا نتیجه دلخواه صورت بگیرد.
هر کش ارتودنسی به گونه ای قرار می گیرد تا نیرویی مشخص به قسمتی از دهان یا دندان وارد کند. ارتودنتیست ها با قرار دادن کش ها در نقاط مختلف دهان، دندان ها را به جهت درستی هدایت می کنند تا در جایگاه مناسب خود قرار بگیرند.
انواع کش ارتودنسی
همان طور که گفتیم انواع کش ارتودنسی به چهار دسته زیر تقسیم می شود که عبارتند از:
- کش های بین فکی : کش های بین فکی از پرکاربردترین کش ها در ارتودنسی هستند که در سه دسته کلاس2، کلاس3 وکش های عمودی یا vertical قرار می گیرند. این کش های با قرارگرفتن بین دو فک به هم ترازی و مرتب شدن دندان ها کمک فراوانی می کنند .
- کش های داخل فکی :این کش ها به جا به جایی دندان ها به یک سمت کمک کرده و سبب بسته شدن فضاهای بین دندانی می شوند .
- کش های قدرتی : با ایجاد نیروی قوی به تسریع حرکت های بزرگ دندانی کمک کرده و برای برطرف کردن فواصل بزرگ موردئ استفادت قرار میگیرد .
- کش های روزانه : این کش ها برای استفاده روزمه طراحی شده اند و با ایجاد فشار ملایم سبب ایجاد تفییرات جزئی می شوند.
مزایای استفاده از الاستیک ارتودنسی چیست؟
از جمله مزایای استفاده از این بندهای الاستیکی عبارتند از:
- اصلاح جایگاه دندان های فک بالا و پایین؛
- اصلاح مشکلات بایت یا فک های جلو آمده و عقب رفته؛
- سرعت بخشیدن روند درمان و بهبودی؛
مدت زمان استفاده از کش ارتودنسی
متخصص ارتودنسی با توجه به شرایط دندانی بیمار و روش ارتودنسی، پس از معاینه و عکسبرداری برای وی نوع خاصی از الاستیک را به منظور تغییر جهت و جابجایی فک و دندان ها تجویز می کند.
الاستیک های ارتودنسی انواع بسیار مختلفی دارند که در صورت عدم تجویز پزشک به هیچ عنوان نباید از آنها استفاده کنید یا به دلخواه خود با دو برابر کردن هر یک از این الاستیک ها برای تسریع روند درمان استفاده کنید. چرا که این کار باعث بروز مشکلات بسیار زیادی برای فک و دندان های شما می شود.
مدت زمان استفاده از الاستیک ارتودنسی نیز بسیار حائز اهمیت است. زمان استفاده از این الاستیک را پزشک تعیین می کند و نباید این مدت زمان را خودسرانه کمتر یا بیشتر کنید.
جنس و نحوه عملکرد کش ارتودنسی
الاستیک های ارتودنسی به دو دسته تقسیم می شوند که هر کدام از آنها به دلیل خاصیت ارتجاعی خود کاربرد منحصر به فردی دارند. الاستیک لیگاشور (orthodontic tie) بسیار کوچک است و برای پیچیده شدن دور یک براکت کاربرد دارد. اما نوع دیگر کش ها کمی بزرگ تر هستند و از آن برای حرکت دادن فک بالا یا پایین در یک جهت خاص استفاده می شود. جنس کش ارتودنسی اصولا از لاتکس می باشد.
زمان و چگونگی استفاده از الاستیک ارتودنسی
اینکه در چه زمانی و چگونه از الاستیک ها استفاده کنید را دکتر ارتودنسی شما مشخص می کند. البته توصیه می شود که در هنگام خواب و غذا خوردن از این الاستیک ها استفاده کنید و بهترین زمان تعویض آنها پس از اتمام وعده های غذایی است. استفاده دائمی از کش ها باعث تسریع روند درمان می شوند و در چند روز اول استفاده از این الاستیک ها ممکن است فک، دهان و دندان های فرد دچار زخم یا ناراحتی شود.
چند نکته مهم درباره نگهداری کش الاستیک ارتودنسی
- در هنگام استفاده از این الاستیک ها به بهداشت دهان و دندان خود بیشتر اهمیت دهید.
- اگر احساس شل شدگی یا پاره شدگی کش ها را دارید، برای تعویض آنها به دکتر خود مراجعه کنید.
- در هنگام باز و بسته کردن الاستیک ها دقت داشته باشید تا احساس درد کمتری داشته باشید.
- کش های ارتودنسی زمانی تاثیرگذار هستند که به طور مداوم از آنها استفاده کنید.
- تنها از الاستیک هایی استفاده که متخصص ارتودنسی برای شما تجویز کرده است.
- از کمتر یا بیشتر کردن تعداد کش ها به صورت سر خود اکیدا خودداری کنید.
ویژگی های کش ارتودنسی
ویژگی های الاستیک ارتودنسی بر اساس تغییر در اندازه آن متفاوت می باشد. از جمله ویژگی های الاستیک ارتودنسی عبارتند از:
1. استحکام
استحکام کش ها اصولا دارای سطوح مختلف از سبک تا فوق سنگین است. میزان استحکام کش ها با اونس اندازه گیری می شود و از میزان 2.5 اونس تا 6.5 اونس متغیر است. قدرت کشش کش ها به تدریج افزوده می شود.
2. قطر
قطر همان عرض کش است و بر اساس کشش لازم برای اتصال دو براکت متفاوت هستند. عرض الاستیک های ارتودنسی از 8.1 اینچ تا 8.3 اینچ است.
از الاستیک ارتودنسی در چه مواقعی استفاده می شود؟
مدت زمان استفاده از کش ارتودنسی به نظر ارتودنتیست شما بستگی دارد؛ البته تقریبا غیرممکن است که پزشکی استفاده 24 ساعته از الاستیک ارتودنسی را توصیه کند. در برخی موارد ممکن است متخصص ارتودنسی توصیه کند که حتی در حین غذا خوردن هم از الاستیک ارتودنسی استفاده کنید؛ زیرا حرکت دندان ها در زمان جویدن سریع تر است. اصولا در زمان مسواک زدن، نخ دندان کشیدن یا قرار دادن الاستیک جدید، فرد اجازه دارد کش را از دهان خود خارج کند.
اگر قبل از غذا خوردن کش ها را از دهانتان بیرون آورده اید، حواستان باشد که بلافاصله پس از خوردن غذا مجدد آن را داخل دهان خود بگذارید. البته پزشکان به غیر از زمان غذا خوردن توصیه می کنند که در هنگام خوابیدن هم از الاستیک ها استفاده کنید. کش ها به مرور زمان قابلیت کشسانی خود را از دست می دهند و می بایست روزانه تقریبا 3 الی 4 بار تعویض شوند.
الاستیک ارتودنسی می بایست به صورت مداوم استفاده شود و درآوردن و گذاشتن مداوم آن هیچ تاثیرگذاری نخواهد داشت. پزشکان توصیه می کنند که همیشه یک بسته کش اضافی همراه خود داشته باشید و در صورت تمام شدن کش ها هر چه سریعتر با پزشک خود تماس بگیرید؛ چرا که منتظر ماندن برای نوبت بعدی باعث به تاخیر افتادن روند درمان شما می شود.
چه زمانی باید کش ارتودنسی را تعویض کنیم؟
الاستیک های ارتودنسی با توجه به قدرت و ضخامتی که دارند می بایست 3 الی 4 بار تعویض شوند. توصیه می شود برای استفاده مداوم از آنها همیشه یک بسته کش اضافی همراه خود داشته باشید. خاصیت ارتجاعی این کش ها به مرور از بین می رود و به گفته متخصصین حداکثر مدت زمان استفاده از یک الاستیک ارتودنسی 12 ساعت است.
قیمت کش ارتودنسی چقدر است؟
سوالات این چنینی که قیمت کش ارتودنسی چقدر است؟ الاستیک ارتودنسی از کجا بخرم؟ و … به کرات پرسیده می شود که بهترین راهنما برای این افراد پزشک معالج آنهاست.
پاسخ به پرسش های متداول کش ارتودنسی
بله در روز های ابتدایی استفاده از الاستیک ها ممکن است کمی درد و فشار احساس کنید که به دلیل جا به جایی دندان ها است و به مرور این درد کاهش می یابد.
خیر، بسته به میزان نامرتبی و به هم ریختگی دندان ها ارتودنتیست تعیین می کند که نیاز به استفاده از کش وجود دارد یا خیر.
زیرا کش های ارتودنسی سبب می شود تا پروسه درمان و فرآیند اصلاح دندان ها سریع تر شود .
متخصص ارتودنسی با توجه به طول درمان شما، تعداد کش های ارتودنسی مورد نیاز را در اختیار شما قرار می دهد .