ارتودنسی دندان چیست؟ خطرات انجام ندادن ارتودنسی

ارتودنسی دندان چیست؟ نزدیک به 70 درصد افراد جامعه به نوعی نامرتبی دندانی دارند. این مساله در کشور ما خیلی شایع است زیرا به صورت ژنتیکی ما ایرانی ها نامرتبی فکی داریم و اغلب دندان هایمان نامنظم است. از بین افرادی که دندان نامرتب یا فک ناهماهنگ دارند، حدودا 30 درصدشان نیاز جدی به درمان های پیشرفته ارتودنسی دندان دارند و 40 درصد دیگر با روش های معمولی مانند ارتودنسی نامرئی می توانند دندان هایشان را مرتب کنند. این مقاله را بخوانید تا اطلاعات کاملی درباره مرتب سازی دندان ها با کمک ارتودنسی کسب کنید و ببینید آیا شما هم نیاز به این درمان ها دارید یا خیر.

عناوین	توضیحات
ارتودنسی دندان چیست ؟	شاخه‌ای از دندانپزشکی برای تشخیص، پیشگیری و درمان نامرتبی‌های دندان و فک.
انواع روش های ارتودنسی دندان	ارتودنسی ثابت : ارتودنسی فلزی ، ارتودنسی سرامیکی ، ارتودنسی لینگوال ارتودنسی متحرک : ارتودنسی نامرئی یا اینویزیلاین
ارتودنسی دندان برای چه کسانی است؟	افرادی که : دندان‌های نامرتب دندان های فاصله‌دار یا روی‌هم‌افتاده ناهنجاری‌های فکی و مشکلات جویدن دارند.
مراحل ارتودنسی دندان	معاینه و مشاوره اولیه تصویربرداری و قالب‌گیری طراحی طرح درمان نصب براکت یا الاینر ویزیت‌های دوره‌ای برای تنظیم استفاده از ریتینر برای تثبیت نتیجه
ارتودنسی دندان چقدر طول می کشد ؟	معمولاً بین ۱۲ تا ۲۴ ماه (بسته به شرایط هر فرد).
میزان موفقیت در درمان ارتودنسی چقدر است ؟	معمولاً بیش از ۹۰٪ نتایج مطلوب به دست می‌آید.
آیا ارتودنسی دندان درد دارد ؟	ارتودنسی معمولاً با درد خفیف یا حساسیت دندان‌ها همراه است که معمولاً در چند روز اول طبیعی است..
عوارض ارتودنسی دندان چیست ؟	حساسیت یا درد موقت التهاب لثه پوسیدگی در صورت رعایت نکردن بهداشت گاهی زخم یا تحریک بافت نرم دهان
هزینه ارتودنسی دندان در سال 1404	هزینه درمان برای یک فک از حدود ۴۰ میلیون تومان شروع می‌شود و برای دو فک به حدود ۶۰ تا ۷۵ میلیون تومان می‌رسد
بهترین سن برای انجام ارتودنسی	بهترین سن ارتودنسی دندان 10 تا 14 و نهایتا 15 سالگی است
مراقبت های لازم برای ارتودنسی دندان	هر روز مسواک بزنید. غذا و نوشیدنی های شیرین نخورید. استفاده از دهانشویه را فراموش نکنید.

ارتودنسی دندان چیست؟

ارتودنسی دندان یک روش درمانی برای برطرف کردن کجی، نامرتبی دندان ها و اصلاح ناهنجاری های فک است . ارتودنتیست با بررسی وضعیت دهان و فک شما ، انواع روش های درمانی که شامل ارتودنسی ثابت ( فلزی ، سرامیکی ، لینگوال ) و ارتودنسی متحرک با الاینرهای شفاف است را، برای شما به انجام می رساند.

قبل از هر چیز حتما این فیلم را ببینید تا چند نکته مهم درباره این باره بیاموزید:

انواع روش های ارتودنسی دندان

ارتودنتیست ها که دندانپزشک های دوره دیده ای هستند، دانش فوق العاده زیادی درباره دندان ها و درمان مشکلات ناهماهنگی دندان و فک دارند. اما داشتن دانش علمی به تنهایی کافی نیست، بلکه او با کمک یکسری از دستگاه ها و تجهیزات می تواند دندان های ما را صاف کند که به آنها دستگاه ارتودنسی گفته می شود.

متخصصان این دستگاه ها را به چند شکل دسته بندی می کنند. برای مثال از لحاظ قابلیت جابجایی، یک دسته بندی داریم تحت عنوان ثابت و متحرک و از لحاظ قابلیت مشاهده بودن هم، ارتودنسی نامرئی و مرئی داریم. در ادامه هر دو دسته بندی را به همراه عکس ارتودنسی دندان آورده ایم.

ارتودنسی ثابت چیست؟

زمانی که ارتودنتیست برای حل مشکلاتی مانند کج بودن دندان، دستگاه ارتودنسی را با چسب مخصوصی به دندان های بیمار وصل می کند و نمی توان تا پایان دوره درمان دستگاه را برداشت ، اصطلاحا می گویند بیمار تحت درمان ارتودنسی ثابت قرار گرفته است.یعنی چون دستگاه ها و تجهیزات مورد استفاده برای اصلاح حالت دندان ها فیکس و ثابت هستند، این نوع از درمان اراودنسی ثابت نامیده می شود .

مزایای ارتودنسی ثابت :

• قدیمی ترین و متداول ترین روش درمان
• برای درمان های پیچیده بسیار مناسب است.
• هزینه آن نسبت به سایر روش ها کمتر است.
• براکت های فلزی مقاوم و مستحکم هستند و کمر دچار شکستگی می‌شوند.

معایب :

ظاهر ارتودنسی فلزی ممکن است برای برخی از افراد ناخوشایند باشد .

ارتودنسی متحرک چیست؟

برعکس مورد بالا، نوعی دیگر از ارتودنسی دندان وجود دارد که به صورت متحرک بر روی دندان های شما قرار می‌گیرند. این دستگاه ها را می توان هر زمان که لازم بود از روی دندان ها برداشت و سپس دوباره سر جای خود قرار داد. ارتودنسی متحرک دندان، معمولا برای درمان مشکلات خفیف تا متوسط مورد استفاده قرار می گیرد و پزشک بعد از معاینه، در صورت امکان استفاده، آن را به شما پیشنهاد می دهد.شناخته شده ترین دستگاه ارتودنسی متحرک، اینویزیلاین است که به آن پلاک ارتودنسی هم می گویند.

مزایا :

• هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن قابل جا به جایی هستند.
• تمیز کردن دستگاه های متحرک به دلیل آن که قابل جا به جایی هستند راحت تر است .

معایب :

• برای برخی افراد ثابت نبودن این روش درمانی می تواند یک ایراد باشد .
• هزینه درمان بادستگاه های متحرک ممکن است گران تر باشد.
• در موارد پیچیده، ارتودنسی متحرک روش درمانی مناسبی نخواهد بود .

ارتودنسی نامرئی چیست؟

ارتودنتیست ممکن است برای صاف کردن دندان های شما از یک سری دستگاه های ارتودنسی دندان استفاده کند که یا واقعا دیده نمی شوند و یا اینکه به سختی تشخیص داده می شوند. این نوع از ارتودنسی دندان بیشتر توسط افرادی مورد استفاده قرار می گیرد که به دلیل شغل و شرایط اجتماعی خود، نمی خواهند کسی متوجه درمان آنها شود.

مهم ترین دستگاه های ارتودنسی نامرئی موارد زیر هستند:

• بریس لینگوال
• براکت سرامیکی شفاف و همرنگ دندان که به آن ارتودنسی سرامیکی گفته می شود.
• پلاک های شفاف ارتودنسی مثل اینویزیلاین ها، الاینرها و …

مزایا:

• الاینرهای شفاف بر روی دندان ها کاملا نامشخص و نامرئی هستند.
• تمیز کردن دستگاه های اینویزیلاین به دلیل آن که قابل جابه‌جایی هستند راحت تر است .

معایب :

• هزینه درمان با الاینرها نسبتا گران است .
• الاینرهای شفاف برای موادر پیچیده گزینه درمانی مناسبی نیستند.

ارتودنسی دندان برای چه کسانی است؟ چرا باید ارتودنسی کنیم؟

زیبایی و طراحی لبخندی جذاب، اولین علتی است که ما را به سمت اصطلاحا “سیم کشی دندان” سوق می دهد. اما به جز زیبایی، بهبود عملکرد هم از دلایل روی آوردن به این رشته و اهداف این درمان است. اگه به ظاهر بعضی از آدم های اطرافتان نگاه کرده باشید، متوجه می شوید که همه افراد وضعیت دندان ها و استخوان فکشان طبیعی و نرمال نیست.

افراد با مشکلات زیر کاندیدای مناسب برای درمان ارتودنسی هستند:

• جلوتر بودن یکی از فکین به نسبت دیگری که به آن آندربایت یا اوربایت گفته می شود.
• دندان های خیلی شلوغ و متراکم که به آن کراودینگ یا ازدحام دندان می گویند.
• وجود فاصله یا گپ بین دندان ها
• وجود فاصله بین دندان های بالا و پایین در بخش جلویی دندان هنگام بستن دهان که به آن اپن بایت گفته می شود.

این مشکلات و مشکلات مشابه دیگر، در ظاهر ممکن است فقط باعث تغییر چهره شوند اما می توانند تکلم و قدرت جویدن را هم تحت تاثیر قرار دهند. حتی بعضی افراد که مشکل شدید دارند ممکن است دندان درد، درد گردن، سر و گوش را تجربه کنند. این مشکلات باید درمان شوند و وظیفه درمان این مشکلات هم بر عهده متخصص ارتودنسی دندان است.

ارتودنسی دندان چگونه انجام می شود؟ (مراحل ارتودنسی)

مراحل ارتودنسی دندان یا سیم کشی به طور خلاصه شامل موارد زیر می شود:

1. ویزیت توسط ارتودنتیست (در این جلسه دندان های شما ارزیابی می شوند و از آنها با کمک اشعه ایکس عکس گرفته می شود.)
2. تشخیص متخصص برای نوع دستگاه ارتودنسی
3. نصب دستگاه انتخاب شده
4. جلسات ویزیت دوره ای
5. اتمام ارتودنسی
6. استفاده از نگهدارنده ها

ارتودنسی دندان چقدر طول میکشد؟

دقیقا نمیشه به این سوال جواب داد زیرا طول درمان به فاکتورهای مختلفی مانند نوع مشکل و شدت آن بستگی دارد. بر همین اساس، طول درمان ارتودنسی دندان می تواند از چند ماه تا 2 و حتی 2.5 سال باشد.

آیا ارتودنسی دندان درد دارد؟

متصل شدن دستگاه ارتودنسی دندان می تواند در ابتدا شوکه کننده و عجیب باشد. بنابراین تا زمانی که به آنها عادت کنید ممکن است همه چیز کمی عجیب باشد. درد ارتودنسی یک چیز طبیعی است زیرا این دستگاه ها به گونه ای تنظیم شده اند که دندان ها را وادار به جابجا شدن به سمت موقعیت موردنظر می کنند.

آیا درمان ارتودنسی می تواند به دندانها آسیب برساند؟

خبر خوب این است که هیچکدام از دستگاه های ارتودنسی دندان واقعا هیچ آسیبی به دندان های شما وارد نمی کنند. تنها زمانی ممکن است دندان های شما طی درمان ارتودنسی دچار صدمه و آسیب شوند که به بهداشت دهان خود رسیدگی نکنید. این ها باعث می شود که روند پوسیدگی دندان شروع شده و تشخیص و درمان آن در زمان ارتودنسی سخت تر شود.

• انواع و اقسام نوشابه
• قهوه و مواد کافئین دار
• انواع نقل و نبات مخصوصا آنهایی که به دندان می چسبد.
• پیتزا
• مصرف بیش از حد شیرینی جات
• …

هر چند وقت یکبار باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کرد؟

اگر تحت درمان ارتودنسی ثابت هستید، معمولا باید هر 4 تا 6 هفته به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید تا دستگاه ها را تنظیم کند. اگر هم ارتودنسی نامرئی مانند اینویزیلاین دارید، لازم است تا پلاک ها را هر دو هفته یکبار تعویض کنید.

میزان و درصد موفقیت درمان ارتودنسی چقدر است؟

جواب این سوال به دو فاکتور بستگی دارد؛ اول متخصص ارتودنسی و دوم خود بیمار. اگر ارتودنتیست خوبی انتخاب کنید که سابقه، مهارت و تجربه خوبی داشته باشد، بیشتر از 90 درصد کار موفقیت آمیز خواهد بود؛ اون 10 درصد هم به خود بیمار بستگی داره که تا چه حدی با متخصص همکاری می کند.

بهترین سن برای انجام ارتودنسی دندان چه سنی است ؟

بهترین سن ارتودنسی دندان 10 تا 14 و نهایتا 15 سالگی است. اما این به این معنی نیست که در بقیه سنین نمی توان به این درمان پرداخت. شما در هر سنی که هستید می توانید مشکلات دندان هایتان را با ارتودنسی مانند ارتودنسی بزرگسالان رفع کنید.

اما ممکن است در سنین بالاتر، طول دوره درمان و هزینه ارتودنسی بیشتر شود، برای همین توصیه شده است که از کودکی توسط ارتودنسی کودکان به درمان دندانها بپردازیم.

عوارض ارتودنسی دندان

با اینکه ارتودنسی مزایای زیادی دارد، اما اگر در انجام مراقبت های مربوط به آن کوتاهی کنید، ممکن است مشکلاتی به سراغ شما بیاید. از جمله عوارض ارتودنسی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• براکت های فلزی ممکن است باعث ایجاد زخم در دهان شوند که البته اگر مراقبت شما درست باشد، مشکلی ایجاد نمی شود.
• در روزهای ابتدایی که ارتودنتیست براکت ها را بر روی دنداها نصب می کند، احتمال اینکه یک مقدار احساس درد داشته باشید وجود دارد.
• اگه از ارتودنسی ثابت استفاده می کنید اما بهداشت دهان و دندانتان را به خوبی رعایت نمی کنید، باید این را بدانید که احتمال پوسیدگی دندان و حتی بیماری لثه هم به دلیل گیر کردن مواد غذایی در بین براکت ها زیاد است.
• یکی از عوارض ارتودنسی، خطر برگشت ناهنجاری ها است که البته اگر متخصصی که انتخاب کرده اید ماهر باشد، احتمال برگشت ناهنجاری خیلی کم خواهد بود.

دلیل اهمیت بهداشت دهان و دندان همزمان با درمان ارتودنسی دندان

آیا دندان های من بعد از ارتودنسی تا آخر صاف و یکدست باقی می مانند؟

هم بله و هم نه؛ همش به خود بیمار بستگی دارد. اول بگذارید درباره طبیعت و ماهیت دندان ها صحبت کنیم. دندان های ما ظاهرا ثابت هستند و هیچ تکانی نمی خورند. اما واقعیت این است که دندان ها حرکت می کنند، اما چون خیلی محدود و خیلی نامحسوس حرکت می کنند، ما اصلا متوجه این جابجایی نمی شویم. برای همین بعد از اتمام ارتودنسی، همچنان ممکن است دندان حرکت کرده و حتی در شرایطی به حالت کج سابق خود برگردد.

مراقبت از ارتودنسی دندان چگونه است؟

مهم ترین مساله در درمان ارتودنسی، مراجعه منظم و مکرر به متخصص ارتودنسی است. متخصص معمولا به شما یک برنامه می دهد که باید مطابق آن برنامه و سر موعد مقرر به مطب او مراجعه کنید. یکی از مهمترین دلایل این است که دستگاه های ارتودنسی شما را تنظیم کند و مطمئن شود که دندان هایتان جوری که انتظار می رود و در برنامه درمان است، در حال صاف شدن هستند.

برای اینکه بتوانید این دوره را با موفقیت پشت سر بگذارید، لطفا به چند نکته مهم توجه کنید:

1. هر روز مسواک بزنید

علاوه بر دندانها، شما باید دستگاه ارتودنسی خود را هم حتما تمیز کنید تا خراب نشوند و یا پشت آنها پلاک تشکیل نشود. دندانهایتان را با یک خمیر دندان خوب مسواک بزنید.

2. غذا و نوشیدنی های شیرین نخورید

از آنجایی که این مواد می توانند به دندانها بچسبند و تمیز کردنشان خیلی سخت است، اگر نخوریم بهتر است. همچنین بعضی از این مواد خوراکی می توانند به دستگاه ها آسیب بزنند و باعث شکستگی آنها شود.

3. استفاده از دهانشویه را فراموش نکنید

اگر برایتان مقدور است به جهت رعایت بهتر بهداشت دهان و دندان، از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید و در کنار آن هم دهانشویه های خوب هم استفاده کنید.

پاسخ به پرسش های متداول

منابع