یکی از سوالاتی که افرادی که ارتودنسی دندان انجام می دهند می پرسند؛ این است که بعد از ارتودنسی چی بخوریم؟ داشتن رژیم غذایی مناسب در طول درمان ارتودنسی تاثیر بسزایی در موفقیت آمیز بودن درمان دارد. در واقع شما باید رژیم غذایی در زمان ارتودنسی دندان را با مصرف غذاهای نرم و آبکی رعایت کنید. در این نوشتار از مجله تخصصی سلامت دهان و دندان لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی دندان را آورده ایم.
| ردیف | وعده غذایی | غذاهای مناسب ✅ | غذاهای نامناسب ❌ |
|---|---|---|---|
| 1️⃣ | صبحانه | فرنی، تخممرغ آبپز، نان نرم با پنیر، ماست | نان برشته سفت، کرانچی، شیرینی خشک |
| 2️⃣ | میانوعده | موز، پودینگ، اسموتی، ماست، ژله | آدامس، پاپکورن، شکلات چسبنده |
| 3️⃣ | ناهار | برنج نرم با خورشت، پوره سیبزمینی، مرغ ریشریششده، ماکارونی پخته | گوشت سفت، تهدیگ، ذرت کبابی، ساندویچ خشک |
| 4️⃣ | عصرانه | شیر موز، سوپ، دوغ کمنمک، میوه بخارپز | چیپس، نوشابه، تخمه |
| 5️⃣ | شام | سوپ جو، ماهی بخارپز، عدسی نرم، سبزیجات بخارپز | پیتزای سفت، فستفود، غذاهای سرخکردنی سفت |
| 6️⃣ | نوشیدنیها | آب، شیر، دوغ، آبمیوه طبیعی رقیقشده | نوشابه، نوشیدنی انرژیزا، چای پررنگ شیرین |
رژیم غذایی مناسب در طول ارتودنسی
براکت های ارتودنسی ثابت بسیار مستحکم و مقاوم هستند اما باز هم امکان آسیب پذیری یا شکستگی آنها وجود دارد. یکی از عوامل موثر در ماندگاری ارتودنسی، رعایت بایدها و نبایدهای ارتودنسی و مراقبت از آنهاست. برای مثال در طول درمان ارتودنسی دندان، مصرف مواد غذایی زیر ممنوع است:
- ذرت بو داده
- آجیل و خشکبار
- آدامس
- آبنبات
- پیتزا
- چیپس ذرت
- یخ
- بلال
- شکلات چسبناک یا سفت
- کلوچه های سفت و سخت
در طول درمان ارتودنسی از گاز زدن غذاهای سفت و سخت مثل سبزیجات خام، انواع میوه ها، نان های برشته، ته دیگ، ساندویچ یا همبرگر، گوشت و پیتزا پرهیز کنید. در صورتی که تمایل دارید این نوع غذاها را بخورید حتما آنها را قطعه قطعه کنید و با ملایمت میل کنید.
خوردن غذاهای سفت و سخت ممکن است باعث جدا شدن تجهیزات ارتودنسی ثابت از روی دندان شود و در این حالت گفته می شود که بریس ارتودنسی ثابت شکسته شده است. در این شرایط باید مجددا ارتودنسی ثابت به دندان ها چسبیده شوندY که این کار باعث حرکت غلط دندان ها و متوقف شدن روند درمان شود. در برخی موارد هم باعث آزردگی مخاط دهان می شود و در صورت تکرار این مشکل به مینای دندان نیز آسیب وارد می شود.
رژیم غذایی مناسب در زمان ارتودنسی دندان چیست؟
بهترین متخصصین ارتودنسی توصیه می کنند که در طول درمان ارتودنسی از غذاهای نرم استفاده کنید. این مواد غذایی باعث می شود تا مواد مغذی به بدن برسد و هم چنین سبب بهبود کیفیت براکت ها و سهولت در رسیدگی به بهداشت دهان و دندان می شود. لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی عبارتند از:
- پوره سیب زمینی؛
- ژله؛
- کره بادام زمینی؛
- پرتقال؛
- موز؛
- ماست؛
- ذرت بو داده بدون پوسته؛
- انگور بدون هسته؛
- انواع پنیر نرم؛
- توت فرنگی و سایر میوه های خانواده بری؛
- کلوچه؛
- کراکر یا کوکی های سبک و نرم؛
- نودل نرم همراه با آب زیاد و پوره مرغ؛
- و …؛

توصیه های مهم برای داشتن رژیم غذایی مناسب در طول ارتودنسی
هر چه رژیم غذایی در زمان ارتودنسی دندان بهتر و سالم تر باشد، نتیجه درمان بهتر خواهد بود. چند توصیه مهم که ما به شما برای پرهیز از غذاهای ممنوعه و استفاده از رژیم غذایی مناسب در زمان ارتودنسی دندان در طول درمان ارتودنسی داریم، عبارتند از:
1. تا چند وقت از خرید غذاهای ممنوعه خودداری کنید!
مسلما اگر غذاهای ممنوعه در دسترستان نباشد، به سمت خوردن آنها هم نمی روید. پس تا چند وقت غذاهای ممنوعه را از لیست سبد خرید خود حذف کنید. چنانچه فرزندتان ارتودنسی کودکان انجام داده است، غذاهای ممنوعه را از دسترس آنها خارج کنید.
2. یک جایگزین مناسب برای غذاهای مضر انتخاب کنید
غذاهای نرم و خوشمزه را جایگزین غذاهای ممنوعه و مضر برای ارتودنسی دندان کنید. رژیم غذایی در زمان ارتودنسی دندان را ارتودنتیست برای شما تهیه می کند.
ما در این مقاله سعی کردیم غذاهای ممنوعه و لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی را بیاوریم. اما برای آشنایی بیشتر حتما از متخصص ارتودنسی خود مشاوره بگیرید و سوالات خود را درباره رژیم غذایی ارتودنسی دندان بپرسید.
3. حجم غذایی مصرفی خود را کم کنید و با ملایمت غذا بخورید.
در طول درمان ارتودنسی مصرف هر نوع غذایی حتی نرم و آبکی هم مضر است، زیرا ممکن است به بریس ارتودنسی آسیب وارد کند. به جای برداشتن لقمه های بزرگ لقمه های کوچک بردارید و با ملایمت غذا بخورید.
4. غذاهای سرد بخورید!
مصرف غذاهای نرم و سرد باعث تسکین درد و ناراحتی پس از ارتودنسی دندان می شود. برای مثال مصرف بستنی در حین ارتودنسی بسیار توصیه می شود؛ زیرا علاوه بر اینکه آسیبی به براکت ها وارد نمی کند بلکه، سرمای آن نیز باعث تسکین درد و ناراحتی می شود.

5. از گاز گرفتن لقمه با دندان های جلویی بپرهیزید!
به دلیل اینکه دندان های جلویی هنگام گاز گرفتن و جویدن مواد غذایی در طول ارتودنسی دردناک تر از سایر دندان هاست؛ خوردن و گاز گرفتن مواد غذایی سفت در طول درمان ارتودنسی با دندان های قدامی می تواند به براکت ها آسیب وارد کند.
غذا خوردن بعد از ارتودنسی متحرک
در صورتی که از ارتودنسی متحرک استفاده می کنید، به راحتی می توانید در هنگام غذا خوردن بریس را از دهانتان خارج کنید و پس از خوردن غذا مجدد آن را در دهان خود بگذارید. در واقع در حین درمان ارتودنسی کار شما راحت تر است و نیازی به رعایت رژیم غذایی مناسب ارتودنسی نیست.
مصرف این نوشیدنی ها در صورت وجود بریس های ارتودنسی ممنوع است
در طول درمان ارتودنسی مصرف نوشیدنی هایی که حاوی قند و اسید زیادی هستند ممنوع است؛ زیرا این نوع نوشیدنی ها باعث پوسیدگی دندان می شود. در حین درمان ارتودنسی مصرف نوشیدنی های زیر ممنوع است:
- نوشابه های گازدار و بدون الکل
- آبمیوه ها به خصوص آبلیمو که حاوی اسید سیتریک است.
- نوشیدنی های ورزشی مانند ایزوتونیک و انرژی زا
- نوشیدنی های شیرین مانند شربت و عسل
- نوشیدنی های گازدار
عوارض عدم رعایت رژیم غذایی در طول ارتودنسی
در صورتی که از رژیم مناسب در حین ارتودنسی استفاده نمی کنید منتظر عوارض زیر باشید:
- شکستگی یا آسیب پذیری بریس های ارتودنسی، تعویض دستگاه ها و افزایش هزینه ارتودنسی؛
- افزایش طول درمان به دلیل ایجاد اختلال در روند درمان؛
- آسیب بریس های ارتودنسی، لثه، دندان و دندان به همراه درد و خونریزی؛
- پوسیدگی یا شکستگی دندان ها و نیاز به درمان های بیشتر؛
- نگرفتن نتیجه مطلوب از درمان ارتودنسی؛
- و …؛
نتیجه گیری
رعایت رژیم غذایی در زمان ارتودنسی امری بسیار واجب است زیرا تاثیر بسیار زیادی در موفقیت ارتودنسی دارد. رعایت یک رژیم غذایی مناسب به شما کمک می کند تا در این دوران کمتر اذیت شوید و درمان راحت تری داسته باشید. به خاطر داشته باشید که هم زمان بارعایت رژیم غذایی،توجه به بهداشت دهان و دندان و هم چنین انجام دستورالعمل های پزشک از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
پاسخ به سوالات متداول
2ساعت پس از انجام ارتودنسی می توانید شروع به خوردن غذاهای نرم و سرد و یا ولرم مثل پوره ، ماست و فرنی کنید.
غذاهای سفت مثل آجیل ، هویج ، سیب، غذاهای چسبنده مثل شکلات و آدامس ، نوشیدنی های گاز دار مثل نوشابه و آبمیوه های صنعتی شیرین و غذاهایی که نیاز به گاز زدن مستقیم دارند مثل ساندویچ و بلال.
چای در صورتی که کمرنگ باشد و شکر نداشته باشید مشکلی ندارد اما نوشابه به دلیل قندی که دارد بهتر است مصرف نشود .