شناخت انواع متخصص دندانپزشکی (معرفی تک تک تخصص ها با ویدئو)

شما اغلب اوقاب وقتی به یک دندانپزشک فکر می کنید، احتمالا تنها یک دندانپزشک عمومی در ذهنتان می آید که جرمگیری دندان و معاینات منظم دهان و دندان شما را انجام می دهد. اما دندانپزشک عمومی تنها یک متخصص ساده دندانپزشکی است. ما برای انجام ساده ترین پروسه های دندانپزشکی تا پیچیده ترین آنها مانند جراحی ایمپلنت دندان، ارتودنسی دندان، نصب ونیر دندان و … متخصصان آموزش دیده زیادی داریم. در این مقاله، سایت دندانپزشکی دنیای دندان شما را با همه متخصص دندانپزشکی آشنا خواهد کرد.

برای هر مشکل به چه دندانپزشکی مراجعه کنیم؟

در ادامه با 7 متخصص دندانپزشکی آشنا خواهید شد که در مجموع سلامت دهان و دندان ما را افزایش می دهند و از آن مراقبت می کنند.

1. دندانپزشک عمومی (General Dentists)

نباید دندانپزشک عمومی را با یک متخصص دندانپزشکی اشتباه بگیرید. یک دندانپزشک عمومی به طور مرتب از دهان و دندان شما مراقبت می کند. دندانپزشکان عمومی سلامت دهان و دندان شما را تحت نظر دارند و در صورت نیاز به جراحی گسترده دندان، ارتودنسی، ایمپلنت دندان، پروتز دندان و یا پروسه های دندانپزشکی ترمیم و زیبایی دندان قادر به راهنمایی شما یا ارجاع شما به یکی از متخصصین دندانپزشکی هستند. کار آنها در درجه اول، مراقبت از دهان و دندان و اصول دندانپزشکی پیشگیرانه است. مهم ترین اقدامات یک دندانپزشک عمومی عبارتند از:

• جرم گیری و بروساژ دندان
• گرفتن تصاویر با کمک اشعه ایکس
• آموزش نکات بهداشتی دهان به بیمار جهت پیشگیری از شکل گیری پوسیدگی
• ترمیم دندان های ترک خورده یا پوسیده
• سفید کردن دندان ها
• ترمیم مجدد ترمیم های قدیمی
• تعویض ترمیم های دندانی نامناسب
• کشیدن دندان

ویدئوهای شماتیک جرمگیری، بلیچینگ و کشیدن دندان در بخش زیر قابل مشاهده هستند:

2. متخصص ارتودنسی دندان (Orthodontist)

اگر به دنبال پردرآمدترین حوزه میان انواع متخصص دندانپزشکی هستید، باید ارتودنسی دندان را در اولیت قرار دهید. ارتودنتیست یا متخصص ارتودنسی دندان (Orthodontists) در اصلاح و برطرف کردن بی نظمی های فک و دندان تخصص دارد. یک متخصص ارتودنسی دندان به طور معمول به عنوان دندانپزشکی شناخته می شود که بریس و براکت برای اصلاح ناهنجاری های دهانی نصب می کند. کسانی که تخصص ارتودنسی دارند، چند سال آموزش های تخصصی مربوط به هماهنگی و تراز بودن فک و دندان ها را آموخته اند. آنها مسئول اصلاح کج بودن دندان ها، استخوان فک و ساختارهای صورت هستند. مهم ترین روش هایی که یک متخصص ارتودنسی با کمک آن به اصلاح و تراز دندان ها می پردازد عبارتند از:

• ارتودنسی ثابت فلزی
• ارتودنسی متحرک
• ارتودنسی دیمون
• ارتودنسی لینگوال
• ارتودنسی نامرئی
• ارتودنسی با براکت های سرامیکی
• ارتودنسی رنگی

برخی از رایج ترین سوالات حوزه ارتودنسی دندان در بخش زیر پاسخ داده شده اند:

3. متخصص اندودنتیست (Endodontist)

متخصص اندودنتیست یا متخصص ریشه دندان برای حفظ دندان از آسیب، عفونت و همه مشکلاتی که باعث از بین رفتن دندان می شوند آموزش دیده است. این نوع از متخصصان دندانپزشکی معمولاً با کانال های ریشه دندان سر و کار دارند. وظیفه اصلی یک متخصص اندودنتیست درمان ریشه دندان است. درمان ریشه دندان یا روت کانال تراپی هنگامی لازم است که بخش داخلی دندان (پالپ) آسیب دیده، ملتهب یا پوسیده شده باشد و در اثر آسیب یا پوسیدگی نیاز به خارج شدن دارد. متخصص اندودنتیست تمام تلاش خورد را بکار می برد تا به حفظ دندان آسیب دیده کمک کند و از استخراج واحد دندانی مذکور جلوگیری نماید. خدماتی که توسط متخصص دندانپزشکی ریشه دندان ارائه می شوند شامل:

• عصب کشی دندان
• درمان عفونت دندانی
• درمان درد غیرخفیف دندانی
• اجرای مجدد درمان ریشه دندان ها
• استخراج اعصاب دندانی عفونی شده
• تمیز کردن و شستشو کانال های ریشه دندان
• رسیدگی به آبسه دندان
• رفع التهابات شکل گرفته در نواحی مجاور ریشه دندان

ویدئوهای مرتبط با عصب کشی و درمان مجدد ریشه دندان در بخش بعدی قابل مشاهده است:

4- متخصص دندانپزشکی کودکان (Pedodontist)

متخصص دندانپزشکی کودکان یا دندانپزشک کودکان، متخصص مراقبت از دندان های شیری و دائمی کودکان است. یک متخصص دندانپزشک کودکان شبیه به یک دندانپزشک عمومی است، اما برای درمان مسائل رفتاری در ضمن معالجه کودکان و نوجوانان نیز آموزش دیده اند. کودکان هنگام مراجعه به دندانپزشک کودکان نیاز به مراقبت بیشتری دارند، زیرا آنها هنوز روال بهداشت دهان و دندان را به خوبی اجرا نمی کنند.

خدماتی که متخصص دندانپزشک کودکان ارائه می شود عبارت است از:

• کشیدن دندان
• نصب روکش SSC دندان
• پر کردن دندان دچار پوسیدگی
• فلورایدتراپی
• فیشورسیلانت تراپی
• درمان مشکلات مرتبط با دندان شیری
• عصب کشی
• ارزیابی وضعیت سلامت دندان های کودکان
• آموزش دستورالعمل های بهداشتی دهان و دندان به کودکان
• …

5. آسیب شناس دهان و دندان (Oral Pathologist)

از دیگر متخصص دندانپزشکی می توان به پاتولوژیست یا آسیب شناس دهان و دندان اشاره نمود. پاتولوژیست یا آسیب شناس دهان و دندان، علل یا عوامل مختلف بیماری زایی و بیماری های مرتبط با داخل دهان و دندان را درمان می کند. این متخصص هرچیزی که روی سلامتی ساختارهایی مانند فک، لب، دندان و گونه ها تأثیر می گذارد را مطالعه می کند. اگر در بافت لثه ها یا هر ساختار داخل دهان خود رنگ غیرطبیعی و یا توده هایی مشاهده کنید، باید به یکی از این متخصصان مراجعه کنید.

این متخصصان با کمک اشعه ایکس می توانند به شما در یافتن مشکل دندانپزشکی کمک کنند. آسیب شناسان دهان و دندان غالباً منطقه آسیب دیده داخل دهان را بررسی می کنند و بیماری های زمینه ای یا بیماری های مضر را آزمایش می کنند. اگر ساختار دهان شما آلوده، آسیب دیده یا بیمار باشد، بقیه بدن شما می تواند تخت تاثیر قرار گرفته و آسیب ببیند.

خدماتی که توسط آسیب شناس دهان و دندان ارائه می شود شامل:

• شناسایی زخم های دهانی
• تشخیص توده های دهانی
• شناسایی لیکه های قرمز و سفید رنگ داخل فضای دهان
• شناسایی و ارزیابی انواع سرطان های دهانی
• تشخیص ضایعاتی که در شکل گیری سرطان دهان تاثیرگذار هستند
• شناسایی بیماری های مرتبط با غدد بزاق دهان
• ارزیابی عفونت های قارچی، باکتریایی و ویروسی دهانی
• ارزیابی وضعیت کسیت دندان
• ارزیابی وضعیت تومورهای فک و چهره
• شناسایی بیماری های مرتبط با ساختار استخوان فکین
• …

6. جراح دهان و فک و صورت (Oral and Maxillofacial Surgeons)

متخصص جراح دهان و فک و صورت یا (Oral and Maxillofacial Surgeons) هر نوع جراحی که مربوط به داخل دهان و دندان می شود را انجام می دهد. جراح دهان و دندان در صورت نیاز، اقدام به انجام جراحی روی بافت های مختلف دهان می کنند. این جراح اغلب پیش از انجام سایر پروسه های دندانپزشکی با بیماران تعامل دارد. این جراحان با سایر متخصصین دندانپزشکی سطح همکاری بالایی دارند و به انواع پروسه های دندانپزشکی وارد هستند. یک جراح دهان و دندان اغلب برای جراحی فک و یا خارج کردن دندان نهفته به روش جراحی شناخته می شود. مهم ترین پروسه هایی که یک جراح فک و صورت و دندان انجام می دهد عبارتند از:

• کشیدن دندان
• جراحی و کشیدن دندان های نیمه نهفته و کاملا نهفته
• جراحی های ترمیمی دندان
• جراحی شکاف کام یا لب (لب شکری)
• استخراج بافت
• تزریق در ناحیه صورت
• درمان آپنه خواب
• اصلاح فک به روش جراحی با جراحی فک
• جراحی چانه

7. متخصص جراحی لثه و ایمپلنت (Periodontist)

متخصص پریودنتیست دندان بر پیشگیری، تشخیص و معالجه مشکلات و بیماری های مختلف مربوط به بافت لثه تمرکز می کند. این متخصصان در واقع متخصص لثه هستند. اگر در هنگام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن متوجه حساسیت لثه یا خونریزی شوید، یک پریودنتیست می تواند به تشخیص و درمان مشکل شما کمک کند. این متخصصان همچنین مسئول درمان بیماری لثه شدید (بیماری پریودنتال)، نصب انواع ایمپلنت دندان و انجام عمل جراحی لثه به منظور زیبایی و ترمیم هستند. متخصص پریودنتیست یا متخصص لثه اغلب اوقات برای ایجاد برنامه های جامع پیشگیری و درمان برای بیماران خود با دندانپزشک عمومی همکاری می کند. خدماتی که توسط متخصص جراحی لثه و ایمپلنت ارائه می شود شامل:

• شناسایی بیماری های ژنژیویت و پریودنتیت لثه
• درمان بیماری های لثه خفیف تا شدید
• اجرای جراحی لثه برای جلوگیری از پیشرفت تحلیل لثه
• انجام فرآیند پیوند لثه
• فلپ لثه
• کاشت ایمپلنت های دندانی مختلف
• انجام عملیات های سینوس لیفت و پیوند استخوان برای نتیجه گیری از فرآیند کاشت ایمپلنت دندان
• اجرای فرآیند پری ایمپلنتایتیس جهت نابودی عفونت های شکل گرفته در نواحی اطراف ایمپلنت
• افزایش طول تاج دندان
• …

نوشته پیشنهادی: معرفی متخصص ایمپلنت در تهران

ویدئوهای مراحل ایمپلنت دندان و درمان تحلیل لثه با تکنیک ایمپلنت در بخش زیر قابل مشاهده است:

8. متخصص دندانپزشکی ترمیم و زیبایی

یکی از اصلی ترین موارد میان لیست انواع متخصص دندانپزشکی، حوزه ترمیم و زیبایی دندان است. دندانپزشکی ترمیم و زیبایی دندان قادر است خدمات متعددی از درمان مشکلات دندانی را ارائه دهد. باید بدانید که بازسازی دندان های دچار صدمه دیدگی و بهبود زیبایی جلوه بصری لبخند، اهداف دندانپزشکی ترمیم و زیبایی است. متخصص مربوطه قصد دارد علاوه بر حفظ سلامت واحدهای دندانی، ظاهری زیبا را با ماندگاری بالا ارائه دهد. خدماتی که دندانپزشکی ترمیم و زیبایی ارائه می دهند شامل:

• درمان پوسیدگی دندان
• پر کردن دندان
• درمان شکستگی دندان
• نصب روکش دندان
• لمینت گذاری
• بلیچینگ دندان
• بازگردانی، اصلاح و طراحی زیبایی طرح لبخند
• جایگزین کردن دندان های از دست رفته
• ترمیم فرسایش مینای دندان
• اینله دندان
• آنله دندان
• …

ویدئوهای مرتبط با لمینت، روکش، درمان پوسیدگی، پر کردن دندان، درمان شکستگی دندان

9. متخصص تصویربرداری رادیولوژی فک و صورت

هر یک از انواع متخصص دندانپزشکی نیازمند تخصص متخصص تصویربرداری رادیولوژی فک و صورت قبل از اجرای هرگونه خدمات درمانی هستند. زمانی که افراد برای درمان مشکلات دندانی و دهانی به کلینیک دندانپزشکی مراجعه می کنند، کادر درمان اعضای کلینیک برای متقاضیان مربوطه، نسخه ای از انواع تصاویر رادیوگرافی دهان تجویز می نمایند. دندانپزشکان با استفاده از جزئیات داخل تصاویر رادیوگرافی دهان می توانند با دقت بسیار بیشتر تمام مشکلات دندانی و دهانی را شناسایی کنند و بهترین راهکار درمانی را ارائه دهند. به عنوان مثال دندانپزشکان برای تشخیص دقیق میزان نفوذ پوسیدگی به لایه های پالپ (مغز) دندان نیازمند تصویر او پی چی است. متخصص تصویربرداری رادیولوژی فک و صورت خدمات زیر را تحت پوشش قرار می دهد:

• اجرای رادیوگرافی پری آپیکال
• انجام تصویربرداری بایت وینگ
• اجرای عکس او پی جی دندان (پانورامیک)
• انجام رادیوگرافی سی بی سی تی
• اجرای تصویربرداری سفالومتری
• انجام رادیوگرافی اکلوزال
• …

هر کدام از انواع متخصص دندانپزشکی چند سال طول می کشد؟

برای مطلع شدن از تخصص های دندانپزشکی و مدت تحصیل هر کدام، نیاز است ابتدا مدت زمان دندانپزشک عمومی برای اخذ مدرک مذکور سپری شود و سپس برای مدتی در روند رزیدنتی قرار گرفت تا به مرحله متخصص دندانپزشکی در حوزه دلخواه دست یافت. جدول قسمت ذیل به بررسی دقیق این موضوع می پردازد:

ردیف	متخصص دندانپزشکی …	طول مدت دندانپزشکی عمومی	طول مدت تخصص دندانپزشکی
1️⃣	ارتودنتیست	6 سال	حداقل 3 و حداکثر 4 سال
2️⃣	اندودانتیست	6 سال	3 سال
3️⃣	پروستودانتیست	6 سال	حداقل 3 و حداکثر 4 سال
4️⃣	کودکان	6 سال	3 سال
5️⃣	رادیولوژی دهان، فک و صورت	6 سال	3 سال
6️⃣	جراحی دهان و فک و صورت	6 سال	حداقل 4 و حداکثر 5 سال
7️⃣	پریودانتیست	6 سال	حداقل 3 و حداکثر 4 سال
8️⃣	ترمیمی و زیبایی	6 سال	3 سال
9️⃣	پاتولوژیست	6 سال	حداقل 3 و حداکثر 4 سال

پاسخ به سوالات رایج متخصص دندانپزشکی